مشترك بين آن دو مهره مى‌باشد، چه بسا جاى سوراخ از دو طرف بالا و پايين مهره مى‌باشد و چه بسا تنها از يك طرف و چه بسا در هر يك از دو مهره نيم دايره كامل مى‌باشد و چه بسا در يك جانب، سوراخ بزرگ‌تر و در جانب ديگر كوچك‌تر مى‌باشد.

اين نوع سوراخ‌ها در دو پهلوى (چپ و راست) مهره قرار داده شده نه در پشت مهره‌ها، به دليل فقدان حفاظت از آنچه (از عصب و عروق خونى كه) از اين سوراخ‌ها خارج و داخل مى‌گردد و نيز در معرض برخوردها قرار داشتن. و همچنين اين سوراخ‌ها در ناحيه قدامى مهره‌ها قرار داده نشده (با اين كه در آنجا در حفاظت بهترى بود)، زيرا در جاهايى واقع مى‌شدند كه سنگينى طبيعى بدن بدان سمت متمايل بوده و نيز حركت‌هاى ارادى بدن (چون خم شدن) بدان سوى مى‌باشد و همين باعث ناتوان گرديدن ستون فقرات مى‌گردد و در اين حالت ديگر اين امكان نيست تا ستون استوارى براى اتصال رباط و پيوند عقب‌ [١] بدان باشد، و علاوه بر آن، كشش بدن بر محل خروجى عصب‌ها موجب سستى و فشار بر آنها مى‌گردد. [٢]

اين زايده‌هاى (شوكى و خارى) كه براى صيانت از ستون مهره‌ها مى‌باشد،

توسط عقب و رباطها در بر گرفته شده، يعنى روى آنها (نوارهاى) رباطى‌ [٣] كشيده شده تا با ايجاد نرمى و روانى (فرمان پذيرى آسان) گوشت بدن در اصطكاك با آنها دچار

آسيب نگردد. [٤]

[١] » عَقَب» چنانچه پيش‌تر از بيان شيخ الرئيس فهميده شد، نوعى رباط است و به رباطٌّهاى اطراف مهره‌ها اطلاق مى‌گردد.

فيومى در المصباح المنير، ص ٤١٩ مى‌گويد: عَقَب سفيد از بندهاى (طناب) مفصل‌هاست. مؤلف بحرالجواهر، ص ٢٦٣ مى‌گويد: عَقَب وزان فرس عصب است و وزان كتِف (عَقِب) هر رباطى را مى‌گويند كه به عضلات كشيده نشود بلكه بين دو استخوان را محكم پيوند زند.

[٢] ابن سينا براى واقع نشدن سوراخ‌هاى جانبى در قسمت قدامى مهره‌ها دو دليل ارائه نموده است: ١. تضعيف مهره‌ها؛ ٢. فشار بر خروجى اعصاب نخاعى، ابن حزم قرشى ضمن ردّ دليل دوم، دليل ديگرى را براى آن اقامه مى‌كند و آن تاشدگى رشته‌هاى عصبى براى عصب رسانى به دو جانب بدن است كه علاوه بر در تنگنا واقع شدن آنها باعث طولانى شدن بى‌جهت رشته‌هاى عصبى نيز مى‌گردد و آملى شارح قانون ايراد قرشى را وارد ندانسته و عمده دليل شيخ را كه همان ايجاد ضعف در ستون فقرات است، كافى به مقصود مى‌داند. (گزيده از شرح آملى، ج ١، ص ٢١٣)

[٣] قانون چاپ بولاق «رطوبات» دارد كه مناسب نبود، لذا از نسخه آملى و جيلانى «رباطات» در ترجمه آورده شد.

[٤] رباط محيطى عبارتند از: دو نوار فيبرى طويل كه در تمام طول ستون مهره‌ها قدام و خلف قرار دارند و به همين مناسبت آنها را رباط عمومى مهره‌ها مى‌نامند. (قرآن و دانش پزشكى، دكتر سيد عباس ملائك، ص ٢١٦)