توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٨٦ - تقديم مسنداليه

قصر افراد مى‌شود.

و مقصود از [على الاوّل‌] فرضى استكه مثال ردّ بر كسى باشد كه گمان مى‌كند غير منفردا سعى نموده و مراد از [نحو لا غيرى‌] كلماتى از قبيل: لا زيد و لا عمرو و لا من سواى مى‌باشد چه آنكه اينكلمات دلالت صريح دارند بر نفى اين شبهه كه فعل از غير صادر شده باشد.

و مراد از [على الثّانى‌] فرضى است كه مثال ردّ بر كسى باشد كه گمان مى‌كند غير در سعى با تو مشترك است و منظور از [نحو وحدى‌] كلماتى از قبيل: منفردا يا متوحّدا يا غير مشارك يا غير اينها است چه آنكه اينكلمات بطور صريح دلالت بر ازاله اين شبهه ميكند غير در فعل با شما مشارك است و تأكيد براى دفع شبهه‌اى استكه در قلب سامع پديد آمده است.

شرح فارسى:

توضيح‌

در صورتيكه حرف نفى پهلو و جلو مسنداليه واقع نشود اعم از اينكه اساسا حرف نفى در كلام نبوده يا در صورت بودن بعد از مسنداليه قرار گرفته باد اگر مسنداليه بر مسند مقدّم شود يا بمنظور تخصيص است و يا براى تقوّى و تقرير حكم مى‌باشد.

اما تخصيص: در دو مورد است:

١- در جائيكه مخاطب معتقد است مسند اختصاص بغير مسند اليه دارد چنانچه اگر معتقد باشد در حاجت وى فقط ديگرى سعى نموده بوى مى‌گويند: انا سعيت فى حاجتك كه در اينصورت قصر قلب است.

٢- در مورديكه اعتقادش اين باشد كه ديگرى با شما در سعى‌