توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٨٦ - وجه انحصار مجاز

سپس در ذيل آيه مذكور مى‌گويد:

ضمير در [آياته‌] به حقتعالى راجع بوده و شاهد در اسناد زيادت كه فعل حقتعالى است به آيات مى‌باشد چه آنكه آيات سبب ازدياد هستند.

و در دنبال [يذبّح ابنائهم‌] چنين آورده است:

ذبح نمودن كه فعل لشگريان فرعون است به او نسبت داده شده زيرا وى سببى استكه بآن امر نموده است و بعد از [ينزع عنهما لباسهما] چنين مى‌نويسد:

در اين آيه خداوند متعال كندن لباس را از آدم و حوّا كه در واقع فعل حقتعالى است به ابليس نسبت داده زيرا وى سبب خوردن از درخت شد و سبب وسوسه و قسم ياد كردن وى براى ايشان بود كه از ناصحين و دلسوزان بحال ايشان مى‌باشد.

و سپس در وجه منصوب بودن [يوما] مى‌گويد:

نصب اينكلمه بنابر آنست كه مفعول‌به براى [تتّقون‌] مى‌باشد و تقدير كلام چنين است:

كيف تتّقون يوم القيامة ان بقيتم على الكفر يوما .

و در ذيل [ يجعل الولدان شيبا ] آورده.

فعل بزمان نسبت داده شده درحاليكه فعل از آن حقتعالى است و اين اسناد كنايه است از شدّت و كثرت هموم و فراوانى احزان در آن زمان چه آنكه پيرى در زمن تراكم شدائد و سختيها به انسان هجوم مى‌آورد.

يا ممكنست كنايه از طولانى بودن آن بوده بطوريكه در اين روز