توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٣٨ - صفت آوردن براى مسنداليه

قوله: او لكونه تأكيدا: مقصود از [تأكيد] مجرّد تقرير و تثبيت است نه تأكيد اصطلاحى كه به تأكيد لفظى و معنوى منقسم ميشود چه آنكه [دابر] در مثال نه از قسم تأكيد لفظى است و نه معنوى.

قوله: ممّا يدلّ على الدّبور: كلمه [دبور] به معناى مضىّ و گذشتن است.

قوله: حيث وصف دابة الخ: علّت است براى اين‌كه نعت در اينجا مبيّن مقصود از مسنداليه مى‌باشد.

قوله: بما هو من خواص الجنس: مقصود از [جنس‌] جنس دابّه و طير است و مراد از [ما هو من خواص‌] بودن آنها در زمين مى‌باشد چه آنكه دابه مطلق جنبنده روى زمين را گويند چنانچه طير مطلق موجودى را گويند كه در هوا پرواز مى‌نمايد.

قوله: افاد هذا الوصف زيادة التعميم: اما اصل تعميم از وقوع نكره در سياق نفى استفاده مى‌شود.

متن: و امّا توكيده فللتقرير.

شرح عربى‌ و امّا توكيده اى توكيد المسند اليه فللتقرير اى تقرير المسند اليه اى تحقيق مفهومه و مدلوله اعنى جعله مستقرا محقّقا ثابتا بحيث لا يظنّ به غيره نحو جائنى زيد زيد اذا ظنّ المتكلّم غفلة السّامع عن سماع لفظ المسند اليه او عن حمله على معناه.

و قيل المراد تقرير الحكم نحو انا عرفت او المحكوم عليه نحو انا سعيت فى حاجتك و حدى اولا غيرى و فيه نظر لانّه ليس من تأكيد المسند اليه فى شئ اذ تأكيد المسند اليه لا يكون لتقرير الحكم قط و سيصرّح المصنّف بهذا.