توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٨٤ - تقديم مسنداليه

و در اينمقام مباحث شريفه‌اى استكه در شرح آورده‌ايم.

شرح فارسى:

توضيح‌

و نيز مثال ما انا ضربت الّا زيدا صحيح نيست، زيرا مفهوم آن اينستكه غير متكلّم انسانى هست كه به استثناء زيد تمام افراد را زده است چه آنكه استثناء مزبور مفرغ و مستثنا منه در آن عام است و بمقتضاى اينكه هرچه را از مذكور در عبارت سلب مى‌كنند بطور حصر مى‌بايد براى غير آن بهمان نحو ثابت نمود لاجرم معناى مثال مزبور همانست كه گفته شد و اين امر محال و غير واقعى است.

متن: و الّا فقد يأتى للتخصيص ردّا على من زعم انفراد غيره به او زعم مشاركته فيه نحو انا سعيت فى حاجتك و يؤكّد على الاوّل بنحو لا غيرى و على الثّانى بنحو وحدى.

شرح عربى‌ و الّا اى و ان لم يل المسند اليه حرف النفى بان لا يكون فى الكلام حرف النّفى او يكون حرف النّفى- متأخرا عن المسند اليه فقد يأتى التقديم للتخصيص ردّا على من زعم انفراد غيره اى غير مسند اليه المذكور به اى فى الخبر الفعلى او زعم مشاركته اى مشاركة الغير فيه اى فى الخبر الفعلى نحو انا سعيت فى حاجتك لمن زعم انفراد الغير بالسّعى فيكون قصر قلب او زعم مشاركته لك فى السّعى فيكون قصر افراد.

و يؤكّد على الاوّل اى على تقدير كونه ردّا على من زعم انفراد الغير بنحو لا غيرى مثل لا زيد و لا عمرو و لا من سواى لانّه الّدال صريحا