اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ٦٩ - حمايت خواجه نصير الدين از كتابهاى بغداد

و فقها و صوفيه را تأييد و تقويت كرد و براى آنها حقوقى تعيين نمود.

در اين كتاب همچنين در ضمن حوادث سال ٦٦٢ هجرى، خبر آمدن خواجه نصير الدين طوسى را به بغداد به منظور بررسى اوضاع اوقاف، نظاميان و بردگان همچنين ديدار از واسط و بصره و گردآورى تعداد زيادى كتاب براى كتابخانه رصدخانه مراغه، نقل كرده است. ابن شاكر كتبى نيز كه جريان تأسيس رصدخانه، مهمى در مراغه توسط خواجه را يادآورى مى‌كند و مى‌گويد كه در آن رصدخانه، كتابخانه مهمى وجود دارد كه بيش از چهار صد هزار كتاب از كتابهاى بغداد و ديگر شهرها را در خود جاى داده، اين مطلب را تأييد كرده است. ابن كثير نيز اين مطلب را ذكر كرده و گفته است كه مقدار زيادى از كتابهاى اوقاف كه در بغداد بود، به رصدخانه مراغه منتقل شد.

ابن فوطى نيز به بازار كتاب بغداد در سال ٧٢٢ هجرى اشاره‌اى دارد و در مورد دليل سالم ماندن مدرسه مستنصريه از گزند حوادث در جريان سقوط بغداد مى‌گويد: زيرا وقتى ابن بطوطه آن را در سال ٧٢٧ هجرى توصيف مى‌كند و به تفصيل، عظمت آن را به تصوير مى‌كشد، اين مدرسه به همان وضع سابق خود بوده است.

حمد اللّه مستوفى، دوازده سال بعد از ابن بطوطه از اين مدرسه چنين ياد مى‌كند:

ساختمان اين مدرسه از زيباترين بناهاست كه در كوران حوادث جان سالم بدر برده و تا به حال در بغداد باقى مانده است».

قلقشندى نيز در مورد اوقاف بغداد مطلبى دارد كه براى درك ميزان تأثير مغولها در نظم بغداد پس از سقوط آن مفيد است. او مى‌گويد:

«اوقاف بغداد در مجارى خود جارى هستند و ايادى دشمنان در