اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ٢٢٣ - آشكار شدن اهداف مغولها

پرست، گروهى از مردم را كافر بنامد. اين‌كه گفتيم بت‌پرست و نگفتيم ملحد، به اين خاطر است كه وى را در بهترين حالاتش قرار دهيم. آرى اين بت‌پرست حق خودش مى‌داند كه گروهى را با صفت كفر توصيف كند.

اينك مى‌پردازيم به پاسخ اين سؤال كه مراد از كفار چه كسانى هستند.

مترجمان كتاب جامع التواريخ از كاترمير، مستشرق فرانسوى و نويسنده مقدمه كتاب مزبور، نقل مى‌كنند كه به نظر وى مقصود هلاكو از كفار، ارامنه و يونانيان است كه نقاط متعددى از آسياى صغير را اشغال كرده بودند.

اما آنچه موضوع را روشن مى‌كند، مطلبى است كه خود وى در جامع التواريخ قبل از مطلب فوق، بيان مى‌كند و آن اين‌كه: منگوقاآن مأموريت هلاكو را چنين تعيين كرده بود كه بايستى غرب ايران، شام، مصر، بلاد روم و ارمنستان را فتح كند. بنابراين مراد وى از كفار، ارامنه است ... همچنان كه لوئى نهم خوشبينانه منتظر حمله مغولها بود، هيتوم، پادشاه ارمن‌ها نيز در اين خوشبينى با وى همراه بود.

در همان وقتى كه هلاكو او و قومش را كافر توصيف مى‌كرد و به فرماندهش دستور داده بود كافران را به بت‌پرستى برگرداند، با نزديك شدن طليعه لشكر مغولها به سرزمينش، او در اوج خوشبينى قرار داشت.

اين‌چنين است كه كلام ما تأييد مى‌شود و آن اين‌كه مغولها هرگز به اتحاد با صليبيان فكر نمى‌كردند، بلكه آنها در حدى از اعتماد به نيروهاى خويش قرار داشتند كه خود را نيازمند متحدى كه آنها را تقويت كنند، نمى‌ديدند. بلكه آنها در توانايى خود مى‌ديدند كه هم بر صليبيان غلبه كنند و هم بر مسلمانان.

آنها نيتشان اين بود كه به درياى مديترانه رخنه كنند و صليبيان را از بلاد شام كه همواره در اشغال آنها بود، بيرون كنند. در آن زمان انديشه اتحاد و پيمان‌