اسلام و مقتضیات زمان 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٩
است : دوره صیادی به عقیده اینها دوره اشتراک اولیه بوده بعد دوره
کشاورزی پیدا شد در دوره کشاورزی که مساله زمین به وجود آمد و موضوع "
اختصاص " پیدا شد ، مالکیت به وجود آمد مالکیت که به وجود آمد ، به
دنبال خود بردگی و اختلاف طبقاتی را به وجود آورد بعد در شرایط دیگری
بورژوازی [ به وجود آمد و ] الی آخر تا میرسد به دوره سوسیالیسم ولی چنین
وانمود میشود که سوسیالیزم دیگر آخرین دوره بشر و نظام خاتم است
نمیگویند بعد از سوسیالیزم دوره دیگری هم وجود دارد ، نه ، به اینجا که
رسید ، به پایان رسیده است به چه دلیل ؟ همان طور که اشتراک اولیه - به
حکم ضرورت - به مالکیت تبدیل شد ، از کجا که این اشتراک ثانوی - که در
سطح بالاتری است - باز به یک نوع مالکیتی در سطح بالاتری منتهی نشود ؟
بعضی میگفتند " حرکت تاریخ ، حرکتی حلزونی است " [١] یعنی حرکتی
دایرهای است که در عین حال رو به بالاست ، یعنی این شیء که حرکت میکند
، به نقطه اول میرسد ، ولی نه به عین نقطه اول ، بلکه به محاذی نقطه اول
در سطح بالاتر ، باز همین جور میآید در سطح بالاتر [ تاریخ مسیرش را ] این
گونه طی میکند .
از کجا که اشتراک [ ثانوی ] دو مرتبه به مالکیت فردی - ولی در سطح
بالاتر و در شکل [ کاملتری ] - بر نگردد ؟ درباره هر فکری میگویند این فکر
قابل کهنه شدن است الا مارکسیسم باز هم اینجا نقل کرده اند که :
" در نظر لنین ، فلسفه و تئوری مارکسیسم به منزله عقیده و مذهب است
( یعنی همین طور که مذهبیون مذهب را امری
[١] [ ویکو مورخ ایتالیایی ] .