اسلام و مقتضیات زمان 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥
نه ، در همان زمان هم این کار وحشیانه بود . مطلب دیگر : " این که گفته شد قوانین اسلام قوانینی آسمانی است ولی بیگانه از شرایط و محیط زندگی وضع نشده است بلکه بر اساس احتیاجات و مقتضیات و به تناسب مصالح و مفاسد همین زندگی روزمره مردم و موافق با عقل و منطق تنظیم شده است و نمی تواند بی ارتباط به صلاح و فساد حیات مردم و جامعه باشد ، این مطلب در مورد احکام منصوص العلة اگر درست باشد ، درباره احکام مستنبط العلة درست نیست ، زیرا علت اصلی وضع احکام مستنبط العلة به درستی روشن و قابل اطمینان نیست و به فقیه حق و اجازه نمیدهد که با استنباط خود آن را به تناسب زمان تغییر دهد فی المثل نوشیدن هر مسکری حرام است اما خوردن هر گوشت خوکی بدون ذکر علت آن ، ممنوع اعلام شده و اگر فقیهی بخواهد با استنباط شخصی خودش در میزان و خصوصیات حرمت آن به تناسب زمان دخالت کند ، راه خطا رفته است " . تفسیری کرده اند ، میگویند : بعضی احکام منصوص العلة هستند و بعضی مستنبط العلة البته همه احکام این جور نیست میگویند احکامی که علتش را کشف بکنیم بعضی منصوص العلة است ، یعنی علت و فلسفه اش را خود اسلام ذکر کرده ، و بعضی دیگر مستنبط العلة است ، اسلام [ دلیلش را ] ذکر نکرده ، خود ما استنباط میکنیم که دلیلش این باید باشد گفته اند در جایی که دستوری منصوص العلة است فقها هم از آن علت پیروی میکنند ، ولی در