اسلام و مقتضیات زمان 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٧
اجتماع هم در آن هست ) بد است ؟ و آیا فرق تکبر با تواضع فقط در این است که تکبر به زیان اجتماع است و تواضع به سود اجتماع ؟ یا از نظر فردی و شخصی هم تواضع ، سلامت است و تکبر ، بیماری و انحراف و عقده ؟ [ همین طور است ] حسادت ، در مقابل سعه صدر و در مقابل بی حسی و بی غیرتی انسان در مقابل خیری که به دیگران میرسد ، سه جور عکسالعمل میتواند داشته باشد : یک وقت هست که نسبت به دیگری حسد میورزد ، یعنی از اینکه او دارد و خودش ندارد ، ناراحت میشود و این ناراحتی در او به این صورت ظهور میکند که آرزوی سلب نعمت را از او میکند و در عمل هم فعالیت میکند که او نداشته باشد این میشود " حسادت " . یک وقت هست که وقتی در دیگری نعمتی میبیند ، آرزویش در خودش پیدا میشود ولی در این حد که غیرتش تحریک میشود که ما هم داشته باشیم ، چرا او درسش اینقدر بالا میرود و من عقب بمانم ؟ من هم درس بخوانم ، بدون اینکه یک ذره آرزوی بدی او را داشته باشد به این میگویند سعه صدر یا " غبطه " غبطه ممدوح است . یک وقت هم یک حالت بی غیرتی در انسان هست ، میبیند دیگری ترقی دارد ، نه آرزوی نداشتن او را دارد و نه آرزوی اینکه خودش داشته باشد اصلا یک آدم بی حسی است : " خوب دارند که دارند ، به جهنم که داشته باشند ، او درس خوانده من نخواندهام ، خوب نخوانده باشم " . این مطلب قطع نظر از زیانی که دیگران میبینند ، سه حالت مختلف در انسان است که یکی از آنها سلامت روان است ، یعنی در