اسلام و مقتضیات زمان 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩
در گذشته میگفتند ، اصلا حقیقت نبود ، اشتباه بود ، نه این که در قدیم حقیقت آن بود و امروز این معنای " حقیقت متغیر است " این است که در گذشته ، آن حقیقت بود ، امروز این حقیقت است و همان حقیقت خودش تغییر کرده خیر ، در گذشته هم حقیقت آن نبود ، در گذشته هم آن ، باطل بوده است . در مثال دزدی ، آیا واقعا مفهوم دزدی فرق میکند یا استنباطها فرق میکند ؟ استنباطها که فرق میکند ، معنایش این نیست که همه استنباطها درست است ولی " یک درست متغیری " است ، نه ، ممکن است ده استنباط راجع به یک مفهوم داشته باشیم و یکی از آنها درست باشد ، نه تای دیگر غلط ، همیشه غلط بوده و همیشه هم غلط خواهد بود ، فقط یکی از آنها درست است ممکن است ما در یک زمان چیزی را دزدی بدانیم و در زمان دیگر ندانیم ، ولی یا آنکه در آن زمان دزدی میدانیم درست است و اینکه امروز دزدی نمیدانیم غلط ، و یا آن زمان که دزدی میدانستیم غلط بود ، این زمان که دزدی نمیدانیم درست است ، نه این که هر دو درست است ولی این حقیقت است که تغییر کرده ، دزدی در گذشته آن بود ، امروز این شده ! مفهوم دزدی یک چیز است دزدی یعنی " ربودن حق غیر " ربودن حق غیر ، اصلی است که هیچوقت تغییر نمیکند بله ، ممکن است زمانی ما چیزی را حق غیر بدانیم و زمان دیگر ندانیم ، ممکن است آن روز ، غلط استنباط کرده بودیم و [ استنباط ] امروز درست باشد ، یا برعکس ، یا گاهی خود حق تغییر میکند ، به این معنا که منشا دزدی تغییر میکند ، باز دزدی عوض نشده ، آن محتوا و ماده هم عوض نشده است .