اسلام و مقتضیات زمان 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٤
جاه طلب در دنیا بوده اند که برای این که آسیبی به شخصیت اجتماعی شان وارد نیاید ، برای این که کوچکترین تنزلی در مقامی که در اجتماع دارند نکنند ، یک عمر لباس ژنده میپوشند ، برای خودشان از همه نعمتهای دنیا محرومیت ایجاد میکنند ، پیاده میروند ، نان جو و سرکه میخورند برای این که جاه و مقام و عزت و احترامی که در دلها دارند ، حفظ بشود آیا شما این را جزو مسائل اقتصادی میآورید ؟ بله ، به یک معنا مادی هست ، در مقابل معنویات یعنی امور خدایی و آخرتی ، اینها خدایی و آخرتی نیست ولی مارکس که نمیگوید " امور مادی " ، میگوید " امور اقتصادی " و اینها قطعا جزو مسائل اقتصادی نیست نه تنها ما ، دیگران - امثال راسل - هم که به مارکس ایراد میگیرند ، به همین جور چیزها ایراد میگیرند مفهوم آنها هم از حرف مارکس این نبوده که گفته " منافع مادی " ، والا خود راسل هم بشر را موجودی مادی میداند ، با این که خودش هم بشر را مادی میداند ، ولی در عین حال نظریه مارکس را قبول ندارد چون او تکیهاش فقط روی مسائل اقتصادی است ، مسائلی که جزو دارایی قرار میگیرد ، مسائلی که قابل مبادله با جنس و کالای دیگر است ، مسائلی که میشود با پول آنها را تهیه کرد ولی محبوبیت و مراد بودن را نمیتوان با پول تهیه کرد ، اینها دیگر جزو مسائل اقتصادی نیست ، یعنی اینها را نمیشود با پول مبادله کرد ممکن است انسان مقامی را با پول به دست بیاورد ، ولی مبادله نمیشود کرد ، قابل خرید و فروش نیست . - " شک نیست که اقتصادیا امور مادی و اینکه بشر اول میخواهد زنده باشد ، سر لوحه تمام مطالب دیگر است و باز شکی نیست که تنها ماده ، محرک بشر نیست اکثریت بشر در