اسلام و مقتضیات زمان 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٤

زندگی بشر .
همین طور است عواطف دینی نه بخواهیم روی منطق دینی [ این حرف را ] بگوییم ، تاریخ را مطالعه کنید ! آیا خود عواطف دینی - مستقل از منافع‌ اقتصادی و جنسی و جاه‌طلبی‌ها و این جور چیزها - بر زندگی بشر حکومتی‌ نداشته است ؟ خود تاریخ حکایت می‌کند که بسیاری از اوقات جریانهای دینی‌ علیرغم منافع اقتصادی پیش می‌روند خود همین [ مساله‌ای است ] که انسان‌ موجودی ایدئولوژیست است یعنی یک موجود " عقیده‌ای " است ، تا آنجا که می‌گوید : " « ان الحیاش عقیدش و جهاد » " اصلا زندگی انسانی این است‌ که انسان عقیده‌ای داشته باشد و در راهش جهاد کند ، و این را که انسان در خدمت عقیده‌اش نباشد و فقط در خدمت منافعش باشد دون شان انسانیت تلقی‌ می‌کنند بنابراین ما جبر تاریخ را به صورت جبر مادی اقتصادی که اس اساس‌ ، مسائل و شرایط اقتصادی است و چون شرایط اقتصادی جبرا تغییر می‌کند پس‌ همه چیز باید تغییر بکند ، هنوز نتوانسته‌ایم بپذیریم البته شکی نیست که‌ عوامل اقتصادی از اساسی‌ترین عوامل زندگی بشر است ، یعنی بشر نمی‌تواند بی‌اعتنا به این مسائل زندگی کند این شاید با مفاهیمی که ما خیلی‌ اغراق‌آمیز می‌گوییم ، جور در نیاید ، ولی می‌بینیم همین اسلام که به عوامل‌ معنوی ، به ایمان و این جور مسائل و افرادی که در راه ایمان و فی سبیل‌ الله جهاد می‌کنند ، اینهمه اهمیت می‌دهد و واقعا جهادهایی را جهاد فی‌ سبیل الله - نه فی سبیل شکم ، نه در سبیل منافع