بحث ما در جلسه پیش منتهی شد به اینجا که قوانین اسلامی با تغییرات و تحولات زمان چگونه می‌تواند هماهنگی داشته باشد ، تا چه رسد به مساله‌ راهنمایی [ زمان ] ؟ قانون اسلامی ، طبق خصلت ذاتی خودش ، ثابت و لایتغیر است و زمان و مقتضیات زمان ، متغیر و متحول ، چگونه می‌تواند این‌ امر ثابت و لایتغیر با آن امر متغیر و متحول هماهنگی و انطباق داشته باشد ؟ گفتیم که بحث ما در دو قسمت است : یکی راجع به قوانین اسلامی که‌ می‌گوییم لایتغیر است ، و دیگر راجع به زمان که گفته می‌شود متغیر است ، و آیا آن که می‌گویند لایتغیر است ، یعنی به هیچ معنا تغییر پذیر نیست ؟ و آن چیزی هم که می‌گویند " متغیر است " آیا صد در صد متغیر است ؟ یا نه‌ ، در آنچه که می‌گوییم " متغیر نیست " عناصر متغیری وجود دارد و در آن‌ چیزی هم که می‌گوییم " متغیر است " عناصری لایتغیر وجود دارد و به همین‌ دلیل است که