اسلام و مقتضیات زمان 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٢
است . انسان برای کسب لذت بیشتر ، مغزش را به کار میاندازد ، آن وقت وسائل تولید را کامل تر میکند ، در نتیجه شرایط اقتصادی زمان تغییر میکند ، در آن صورت رو بنا هم - که میگویند شامل هنر ، فرهنگ ، مذهب ، آداب و رسوم ، قوانین و است - عوض میشود . . ٢ آقای مطهری فرمودند " باید از علم سؤال کرد که آیا بر وجود بشر فقط غریزه منفعت طلبی حکومت میکند یا چیزهای دیگری هم هست ؟ " روانشناسی این را خیلی طرد نمیکند و تقریبا تایید میکند که انسان تمام کارهایش بر اساس منافع خودش است در کتاب آقای دکتر سیاسی در شرح حال بعضی بیمارها میگوید : " اینها فداکاری و ایثار میکنند ، " ما میخندیدیم که اینها کارهای انسان کامل است ، او میگوید بیمارند و آدم طبیعی را کسی میداند که منافعش را در راه مردم و اجتماع کنار نزند . . . . ٣ مسائل اجتماعی ، مسائل آماری هستند و لذا نمیشود روی یک نفر حکم صادر کرد روانشناسان هم در مسائل روانی بر آمار تاکید میکنند آنها میگویند بیشتر مردم برنامه زندگیشان این طور است که دنبال منفعت میروند و اگر از رفتارشان چیز دیگری مشاهده میشود ، فقط تظاهر است ، یعنی اگر اظهار دوستی و اخلاص بی شائبه میکنند ، زیر پرده خبر دیگری است که شاید خودشان هم ندانند . . ٤ مارکسیستها نمیگویند غنی از تجربیات ، یک چیز استنباط میکند و فقیر چیز دیگر آنها میگویند : " طرز تفکر جامعه جبرا تابع شرایط اقتصادی است " ، مثلا در دوران بردگی ، طرز تفکر و اخلاقیات بردگی حکومت میکرده و در