تبلیغ را باید به کلی صفر بدانیم ولی چون دیدند چنین چیزی نیست و خودشان‌ دستگاههای تبلیغاتی وسیعی دارند ، آمدند این را توجیه کنند ( حال این‌ توجیه با آن حرفها چگونه جور در می‌آید ، من نمی‌دانم ) گفتند البته وقتی‌ که ما افکار را تابع شرایط مادی دانستیم این جهت را انکار نمی‌کنیم که‌ نقش افکار را به عنوان عامل دوم باید قبول کرد .
ولی مسلم اگر افکار صد در صد انعکاس شرایط زندگی است ، عامل دیگری‌ غیر از شرایط زندگی نمی‌تواند سازنده آن باشد هر کسی اگر در آن شرایط قرار گرفت ، فکرش را هم پیدا می‌کند ، کار می‌کند کسی که در آن شرایط نیست ، اصلا تبلغ نمی‌تواند رویش اثر بگذارد حالا اینها چه جور توجیه می‌کنند ، من‌ نمی‌دانم عبارتهایش را می‌خوانم : " معمولا این طور گفته می‌شود که مارکسیسم عبارت از یک فسلفه مادی‌ است که منکر نقش افکار در تاریخ می‌باشد ، عین عامل ایدئولوژی را انکار می‌کند و تنها به تاثیرات اقتصادی نظر دارد " [١] .
البته کسی این حرف را نمی‌زند که مارکسیسم نقش افکار را به کلی منکر است ، می‌گوید افکار صد در صد تابع شرایط زندگی است یعنی عامل دیگری در ساختن آن مؤثر نیست این را باید جواب بدهید .

[١] اصول مقدماتی فلسفه ، ص . ٢١٢