برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٣ - محتواى سوره رعد

و از آنجا كه زندگى انسان و همه موجودات زنده و مخصوصا گياهان و ميوه‌ها بدون نظام دقيق شب و روز امكان پذير نيست در قسمت ديگر اين آيه، از اين موضوع سخن به ميان آورده، مى‌گويد: خداوند «به وسيله شب، روز را مى‌پوشاند و پرده بر آن مى‌افكند» (يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ).

چرا كه اگر پرده تاريك آرامبخش شب نباشد، نور مداوم آفتاب، همه گياهان را مى‌سوزاند و اثرى از ميوه‌ها و بطور كلى از موجودات زنده بر صفحه زمين باقى نمى‌ماند.

و در پايان آيه مى‌فرمايد: «در اين (موضوعات كه گفته شد) آيات و نشانه‌هايى است براى آنهايى كه تفكر مى‌كنند» (إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ).

آرى! آنها در اين آيات، قدرت لايزال و حكمت بى‌پايان آفريدگار را به روشنى مى‌بينند.

(آيه ٤)- در اين آيه به يك سلسله نكات جالب زمين شناسى و گياه شناسى كه هر كدام نشانه نظام حساب شده آفرينش است اشاره كرده، نخست مى‌فرمايد:

«و در زمين قطعات مختلفى وجود دارد كه در كنار هم و در همسايگى يكديگرند» (وَ فِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ).

ديگر اين كه: «در همين زمين باغها و درختانى وجود دارد از انواع انگور و زراعتها و نخلها» (وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِيلٌ).

و عجب اين كه اين درختان و انواع مختلف آنها، «گاهى از يك پايه و ساقه مى‌رويند و گاه از پايه‌هاى مختلف» (صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ).

ممكن است اين جمله اشاره به مسأله استعداد درختان براى پيوند باشد كه گاه بر يك پايه چند پيوند مختلف مى‌زنند و هر كدام از اين پيوندها رشد كرده و نوع خاصى از ميوه را به ما تحويل مى‌دهد.

و عجيبتر اين كه: «همه آنها از يك آب سيراب مى‌شوند» (يُسْقى‌ بِماءٍ واحِدٍ).

و با اين همه «بعضى از اين درختان را بر بعض ديگر از نظر ميوه برترى‌