الظَّالِمِينَ إِلَّا خَساراً). چرا كه به جاى اين كه از اين وسيله هدايت بهره گيرند با حالتى صد در صد منفى به سراغ قرآن مى‌آيند لذا عناد و كفر در جانشان عمق بيشترى پيدا مى‌كند.

(آيه ٨٣)- در اين آيه به يكى از ريشه‌دارترين بيماريهاى اخلاقى «انسانهاى تربيت نايافته» اشاره كرده، مى‌گويد: «و هنگامى كه به اين انسان نعمت مى‌بخشيم (غرور و استكبار به او دست مى‌دهد) به پروردگار خود پشت مى‌كند و با حالت تكبر، دور مى‌شود» (وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى‌ بِجانِبِهِ).

«اما هنگامى كه (نعمت را از او سلب كنيم، و حتى) مختصر ناراحتى به او برسد يأس و نوميدى سر تا پاى او را فرا مى‌گيرد» (وَ إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ كانَ يَؤُساً).

(آيه ٨٤)- در اين آيه روى سخن را به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كرده، مى‌فرمايد: «بگو: هر كس بر طبق روش و خلق و خوى خود عمل مى‌كند» (قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى‌ شاكِلَتِهِ).

مؤمنانى كه از آيات قرآن، شفا مى‌طلبند و رحمت كسب مى‌كنند، و ظالمانى كه جز خسارت و زيان، بهره‌اى از آن نمى‌گيرند، و انسانهاى كم ظرفيتى كه در حال نعمت مغرورند و در مشكلات مأيوس و زبون، همه اينها طبق روحياتشان عمل مى‌كنند، روحياتى كه بر اثر تعليم و تربيت و اعمال مكرر خود انسان شكل گرفته است و به اعمال انسان شكل و جهت مى‌دهد.

و در اين ميان خداوند شاهد و ناظر حال همه است: «آرى پروردگار شما آگاهتر است به كسانى كه راهشان (بهتر و) از نظر هدايت پربارتر است» (فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدى‌ سَبِيلًا).

(آيه ٨٥)- روح چيست؟ در تعقيب آيات گذشته به پاسخ بعضى از سؤالات مهم مشركان يا اهل كتاب پرداخته، مى‌گويد: «از تو در باره روح سؤال مى‌كنند، بگو: روح از فرمان پروردگار من است و به شما بيش از اندكى علم و دانش داده نشده است» (وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا).

از مجموع قرائن موجود در آيه و خارج آن چنين استفاده مى‌شود كه‌