برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٧ - پيوند مكتبى

«مسلما مجازات پروردگار دردناك و شديد است» (إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ).

اين يك قانون عمومى الهى است، يك سنت و برنامه هميشگى است كه هر قوم و ملتى دست به ظلم و ستم بيالايند و پا را از مرز فرمانهاى الهى فراتر نهند و به رهبرى و راهنمايى و اندرزهاى پيامبران خدا اعتنا ننمايند خداوند آنها را سر انجام سخت مى‌گيرد و در پنجه عذاب مى‌فشارد.

(آيه ١٠٣)- و از آنجا كه اين يك قانون كلى و عمومى است بلافاصله مى‌فرمايد: «در اين (سرگذشتهاى عبرت انگيز و حوادث شوم و دردناكى كه بر گذشتگان گذشت) علامت و نشانه‌اى است (براى يافتن راه حق) براى كسانى كه از عذاب آخرت مى‌ترسند» (إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِمَنْ خافَ عَذابَ الْآخِرَةِ).

چرا كه دنيا در برابر سراى ديگر همه چيزش كوچك و ناچيز است حتى مجازاتها و عذابهايش و جهان ديگر از هر نظر وسيعتر مى‌باشد، و آنها كه ايمان به رستاخيز دارند با ديدن هر يك از اين نمونه‌ها در دنيا تكان مى‌خورند.

در پايان آيه اشاره به دو وصف از اوصاف روز قيامت كرده، مى‌گويد: «آن روزى است كه همه مردم براى آن جمع مى‌شوند» (ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ).

«و آن روزى است كه مشهود همگان است» (وَ ذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ).

آنچنان كه تمام انسانها در آن حاضر مى‌شوند و آن را مى‌بينند.

(آيه ١٠٤)- و از آنجا كه ممكن است بعضى بگويند سخن از آن روز نسيه است و معلوم نيست كى فرا مى‌رسد، لذا قرآن بلافاصله مى‌گويد: «و ما آن (مجازات) را جز تا زمان محدودى، تأخير نمى‌اندازيم» (وَ ما نُؤَخِّرُهُ إِلَّا لِأَجَلٍ مَعْدُودٍ).

آن هم براى مصلحتى كه روشن است تا مردم جهان ميدانهاى آزمايش و پرورش را ببينند، و آخرين برنامه انبياء پياده شود.

(آيه ١٠٥)- سعادت و شقاوت! در آيات گذشته اشاره‌اى به مسأله قيامت و اجتماع همه مردم در آن دادگاه بزرگ شده بود. در اينجا گوشه‌اى از سرنوشت مردم را در آن روز بيان كرده، نخست مى‌گويد: «هنگامى كه آن روز فرا رسد هيچ كس جز به اراده پروردگار سخن نمى‌گويد» (يَوْمَ يَأْتِ لا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ).