برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٨ - منظور از سهم خدا چيست؟

نمى‌گرفت جنگ بدر به شكست كامل مسلمانان منتهى مى‌شد، لذا در اين آيه مى‌گويد: «و فرمان خدا و پيامبرش را اطاعت نماييد» (وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ).

٤- «و از پراكندگى و نزاع بپرهيزيد تا سست نشويد» (وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا).

زيرا كشمكش و نزاع و اختلاف مجاهدان در برابر دشمن نخستين اثرش سستى و ناتوانى و ضعف در مبارزه است.

«و نتيجه اين سستى و فتور از ميان رفتن قدرت و قوّت و هيبت و عظمت شماست» (وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ).

٥- سپس دستور به استقامت در برابر دشمنان و در مقابل حوادث سخت داده، مى‌گويد: «استقامت كنيد كه خداوند با استقامت كنندگان است» (وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ).

تفاوت ميان ثبات قدم (دستور اول) و استقامت و صبر (دستور پنجم) از اين نظر است كه ثبات قدم بيشتر جنبه جسمانى و ظاهرى دارد، در حالى كه استقامت و صبر بيشتر جنبه‌هاى روانى باطنى را شامل مى‌شود.

(آيه ٤٧)- ششم: در اين آيه مسلمانان را از پيروى كارهاى ابلهانه و اعمال غرورآميز و بى‌محتوا و سر و صداهاى توخالى و بى‌معنى باز مى‌دارد، و با اشاره به جريان كار ابو جهل و طرز افكار او و اديانش مى‌فرمايد: «و مانند كسانى نباشيد كه از سرزمين خود از روى غرور و هوى پرستى و خود نمايى در برابر مردم (بسوى ميدان بدر) خارج شدند» (وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بَطَراً وَ رِئاءَ النَّاسِ).

«همانها كه (مردم را) از راه خدا باز مى‌داشتند» و سر انجام شكست خوردند (وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ). هم هدفشان نامقدّس بود و هم وسايل رسيدنشان به اين هدف.

«خداوند به كارهايى كه اين گونه افراد انجام مى‌دهند محيط است و از اعمالشان باخبر» (وَ اللَّهُ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ).

(آيه ٤٨)- مشركان و منافقان و وسوسه‌هاى شيطانى: در اينجا صحنه ديگرى از جنگ بدر ترسيم شده است.