برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٥ - نقش داستان در زندگى انسانها

بعضى از مفسران معتقدند كه «احسن القصص» اشاره به مجموعه قرآن است. يعنى، خداوند مجموعه اين قرآن كه زيباترين شرح و بيان و فصيحترين و بليغ‌ترين الفاظ را با عاليترين و عميقترين معانى آميخته كه از نظر ظاهر زيبا و فوق العاده شيرين و گوارا و از نظر باطن بسيار پرمحتواست «احسن القصص» ناميده.

ولى پيوند آيات آينده كه سرگذشت يوسف را بيان مى‌كند با آيه مورد بحث آنچنان است كه ذهن انسان بيشتر متوجه اين معنى مى‌شود كه خداوند داستان يوسف را «احسن القصص» ناميده است.

اما بارها گفته‌ايم كه مانعى ندارد اين گونه آيات براى بيان هر دو معنى باشد، هم قرآن بطور عموم احسن القصص است و هم داستان يوسف بطور خصوص.

نقش داستان در زندگى انسانها-

با توجه به اين كه قسمت بسيار مهمى از قرآن به صورت سرگذشت اقوام پيشين و داستانهاى گذشتگان بيان شده است، اين سؤال براى بعضى پيش مى‌آيد كه چرا يك كتاب تربيتى و انسان ساز اين همه تاريخ و داستان دارد؟

اما توجه به چند نكته علت حقيقى اين موضوع را روشن مى‌سازد:

١- تاريخ آزمايشگاه مسائل گوناگون زندگى بشر است، و آنچه را كه انسان در ذهن خود با دلائل عقلى ترسيم مى‌كند در صفحات تاريخ به صورت عينى باز مى‌يابد.

٢- از اين گذشته تاريخ و داستان جاذبه مخصوصى دارد، و انسان در تمام ادوار عمر خود از سن كودكى تا پيرى تحت تأثير اين جاذبه فوق العاده است.

دليل اين موضوع شايد آن باشد كه انسان قبل از آن كه، عقلى باشد حسى است و بيش از آنچه به مسائل فكرى مى‌انديشد در مسائل حسى غوطه‌ور است.

مسائل مختلف زندگى هر اندازه از ميدان حس دور مى‌شوند و جنبه تجرد عقلانى به خود مى‌گيرند سنگين‌تر و دير هضم‌تر مى‌شوند.