برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥١ - مسأله عرض اعمال

انجام مى‌دهد از ديدگاه علم خدا مخفى و پنهان مى‌ماند، بلكه علاوه بر خداوند، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و مؤمنان نيز از آن آگاهند.

اين آگاهى مقدمه پاداش و يا كيفرى است كه در جهان ديگر در انتظار انسان است، لذا به دنبال اين جمله مى‌افزايد: «و به زودى به سوى كسى كه آگاه از پنهان و آشكار است باز مى‌گرديد، و شما را به آنچه عمل كرده‌ايد خبر مى‌دهد» و بر طبق آن جزا خواهد داد (وَ سَتُرَدُّونَ إِلى‌ عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ).

مسأله عرض اعمال:

در ميان پيروان مكتب اهل بيت عليهم السّلام با توجه به اخبار فراوانى كه از امامان رسيده عقيده معروف و مشهور بر اين است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و امامان عليهم السّلام از اعمال همه امت آگاه مى‌شوند، يعنى خداوند از طرق خاصى اعمال امت را بر آنها عرضه مى‌دارد.

مسأله عرض اعمال اثر تربيتى فوق العاده‌اى در معتقدان به آن دارد، زيرا هنگامى كه من بدانم علاوه بر خدا كه همه جا با من است پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و پيشوايان محبوب من همه روز يا همه هفته از هر عملى كه انجام مى‌دهم، اعم از خوب و بد در هر نقطه و هر مكان آگاه مى‌شوند، بدون شك بيشتر رعايت مى‌كنم و مراقب اعمال خود خواهم بود.

(آيه ١٠٦)-

شأن نزول:

جمعى از مفسران گفته‌اند كه اين آيه در باره سه نفر از متخلفان جنگ تبوك به نام «هلال بن اميه» و «مرارة بن ربيع» و «كعب بن مالك» نازل شده است- شرح پشيمانى و چگونگى توبه آنها در ذيل آيه ١١٨ همين سوره به خواست خدا خواهد آمد.

تفسير:

در اين آيه اشاره به گروه ديگرى از گنهكاران شده است كه پايان كار آنها درست روشن نيست، نه چنانند كه مستحق رحمت الهى باشند و نه چنانند كه بتوان از آمرزش آنها بكلى مأيوس بود.

لذا قرآن در باره آنها مى‌گويد: «گروه ديگرى كارشان متوقف بر فرمان خداست يا آنها را مجازات مى‌كند و يا توبه آنان را مى‌پذيرد» (وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ إِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَ إِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ).