برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٨ - محتواى سوره

(آيه ٢٠)- و از آنجا كه وسائل زندگى انسان منحصر به گياهان و معادن نيست در اين آيه به تمام اين مواهب اشاره كرده، مى‌گويد: «و ما انواع وسائل زندگى را براى شما در زمين قرار داديم» (وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ).

نه تنها براى شما بلكه براى همه موجودات زنده، «و كسانى كه شما روزى آنها را نمى‌دهيد» و از دسترس شما خارجند (وَ مَنْ لَسْتُمْ لَهُ بِرازِقِينَ).

آرى! براى همه آنها نيازمنديهايشان را فراهم ساختيم.

(آيه ٢١)- اين آيه در حقيقت به پاسخ سؤالى مى‌پردازد كه براى بسيارى از مردم پيدا مى‌شود و آن اين كه چرا خداوند آنقدر از ارزاق و مواهب در اختيار انسانها نمى‌گذارد كه بى‌نياز از هر گونه تلاش و كوشش باشند.

مى‌فرمايد: «خزائن و گنجينه‌هاى همه چيز تنها نزد ماست، ولى ما جز به اندازه معين آن را نازل نمى‌كنيم» (وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ).

بنابراين چنان نيست كه قدرت ما محدود باشد و از تمام شدن ارزاق وحشتى داشته باشيم، بلكه منبع و مخزن و سر چشمه همه چيز نزد ماست، ولى همه چيز اين عالم حساب دارد و ارزاق و روزيها نيز به مقدار حساب شده‌اى از طرف خدا نازل مى‌گردد.

كاملا روشن است كه تلاش و كوشش براى زندگى علاوه بر اين كه تنبلى و سستى و دل مردگى را از انسانها دور مى‌سازد و حركت و نشاط مى‌آفريند، وسيله بسيار خوبى براى اشتغال سالم فكرى و جسمى آنهاست، و اگر چنين نبود و همه چيز بى‌حساب در اختيار انسان قرار داشت معلوم نبود دنيا چه منظره‌اى پيدا مى‌كرد؟

به عبارت ديگر همان گونه كه فقر و نياز، انسان را به انحراف و بدبختى مى‌كشاند بى‌نيازى بيش از حد نيز منشأ فساد و تباهى است.

(آيه ٢٢)- نقش باد و باران: در تعقيب بيان قسمتى از اسرار آفرينش و نعمتهاى خدا در آيات گذشته، در اين آيه به وزش بادها و نقش مؤثر آنها در نزول‌