برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٩ - محتوا و فضيلت اين سوره

ظلم و ستم آن است كه كسى بر خدا افتراء ببندد «چه كسى ستمكارتر است از كسى كه دروغى را به خدا نسبت بدهد» (فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ كَذِباً).

بنابراين چگونه چنين گناه بزرگى را ممكن است من مرتكب بشوم.

«همچنين كار كسى كه آيات الهى را تكذيب مى‌كند» نيز بزرگترين ظلم و ستم است‌ (أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ).

اگر شما از عظمت گناه تكذيب و انكار آيات حق بى‌خبريد من بى‌خبر نيستم، و به هر حال اين كار شما جرم بزرگى است، و «مجرمان هرگز رستگار نخواهند شد» (إِنَّهُ لا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُونَ).

(آيه ١٨)- معبودهاى بى‌خاصيت: در اين آيه نيز بحث «توحيد»، از طريق نفى الوهيت بتها، تعقيب شده است، و با دليل روشنى بى‌ارزش بودن بتها اثبات گرديده: «آنها غير از خدا معبودهايى را مى‌پرستند كه نه زيانى به آنان مى‌رساند (كه از ترس زيانشان آنها را بپرستند) و نه سودى مى‌رساند» كه به خاطر سودشان مورد، عبادت قرار دهند (وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُمْ وَ لا يَنْفَعُهُمْ).

سپس به ادعاى واهى بت پرستان پرداخته، مى‌گويد: «آنها مى‌گويند: اين بتها شفيعان ما در پيشگاه خدا هستند» (وَ يَقُولُونَ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّهِ).

يعنى؛ مى‌توانند از طريق شفاعت، منشأ سود و زيانى شوند، هر چند مستقلا از خودشان كارى ساخته نباشد.

اعتقاد به شفاعت بتها يكى از انگيزه‌هاى بت پرستى بود.

قرآن در پاسخ اين پندار مى‌گويد: «آيا شما خداوند را به چيزى خبر مى‌دهيد كه در آسمانها و زمين سراغ ندارد» (قُلْ أَ تُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِما لا يَعْلَمُ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ).

كنايه از اين كه اگر خدا چنين شفيعانى مى‌داشت، در هر نقطه‌اى از زمين و آسمان كه بودند، از وجودشان آگاه بود.

و در پايان آيه براى تأكيد مى‌فرمايد: «خداوند منزه، و برتر است از شريكهايى كه براى او مى‌سازند» (سُبْحانَهُ وَ تَعالى‌ عَمَّا يُشْرِكُونَ).