برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٢ - ادامه سوره توبه

(وَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى‌ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَعْلَمُونَ).

از اين آيه به خوبى روحيه قوى و عالى سربازان اسلام روشن مى‌شود كه چگونه افتخار جهاد و شهادت را بر هر افتخار ديگرى مقدم مى‌داشتند، و از همين جا يكى از عوامل مهم پيشرفت سريع اسلام در آن روز و عقب ماندگى امروز ما روشن مى‌شود.

آغاز جزء يازدهم قرآن مجيد

ادامه سوره توبه‌

(آيه ٩٤)-

شأن نزول:

بعضى از مفسران مى‌گويند اين آيه و دو آيه بعد در باره گروهى از منافقان كه تعدادشان بالغ بر هشتاد نفر مى‌شد نازل گرديد زيرا به هنگامى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از تبوك بازگشت دستور داد هيچ كس با آنها مجالست نكند و سخن نگويد و آنها كه خود را در فشار شديد اجتماعى ديدند در مقام عذرخواهى برآمدند، آيه نازل شد و وضع آنها را مشخص ساخت.

تفسير:

به عذرها و سوگندهاى دروغينشان اعتنا نكنيد! اين سلسله از آيات همچنان پيرامون اعمال شيطانى منافقان سخن مى‌گويد، نخست مى‌فرمايد:

«هنگامى كه شما (از جنگ تبوك) به مدينه باز مى‌گرديد، منافقان به سراغ شما مى‌آيند و عذرخواهى مى‌كنند» (يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ).

در اينجا روى سخن را به پيامبرش به عنوان رهبر مسلمين كرده، مى‌گويد: «به منافقان بگو: عذرخواهى مكنيد، ما هرگز به سخنان شما ايمان نخواهيم آورد» (قُلْ لا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ).

«چرا كه خداوند ما را از اخبار شما آگاه ساخته» بنابراين ما از نقشه‌هاى شيطانى شما به خوبى باخبريم! (قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبارِكُمْ).

ولى در عين حال راه بازگشت و توبه، به سوى شما باز است، «و به زودى خداوند و پيامبرش اعمال شما را مى‌بينند» (وَ سَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ).

بعد مى‌فرمايد: همه اعمال و نيات شما امروز ثبت و بايگانى مى‌شود، «سپس به سوى كسى كه اسرار پنهان و آشكار را مى‌داند باز مى‌گرديد، و او شما را به‌