برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٧ - محتوا و فضيلت اين سوره

(وَ يَسْتَنْبِئُونَكَ أَ حَقٌّ هُوَ).

خداوند به پيامبرش دستور مى‌دهد كه در برابر اين سؤال با تأكيد هر چه بيشتر «بگو: آرى! به پروردگارم سوگند اين يك واقعيت است» و هيچ شك و ترديدى در آن نيست‌ (قُلْ إِي وَ رَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌّ).

و اگر فكر مى‌كنيد، مى‌توانيد از چنگال مجازات الهى فرار كنيد اشتباه بزرگى كرده‌ايد، زيرا «هرگز شما نمى‌توانيد (از آن جلوگيرى كنيد و) او را با قدرت خود ناتوان سازيد» (وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ).

(آيه ٥٤)- در اين آيه روى عظمت اين مجازات مخصوصا در قيامت تكيه كرده، مى‌گويد: آن چنان عذاب الهى وحشتناك و هول انگيز است كه «اگر هر يك از ستمكاران مالك تمام ثروتهاى روى زمين باشند، حاضرند همه آن را بدهند» تا از اين كيفر سخت رهايى يابند (وَ لَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ ما فِي الْأَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهِ).

در واقع آنها حاضرند بزرگترين رشوه‌اى را كه مى‌توان تصور كرد، براى رهايى از چنگال عذاب الهى بدهند تا سر سوزنى از مجازاتشان كاسته شود، اما كسى از آنها نمى‌پذيرد.

مخصوصا بعضى از اين مجازاتها جنبه معنوى دارد و آن اين كه: «آنها هنگامى كه عذاب را ببينند (پشيمان مى‌شوند؛ اما) پشيمانى خود را كتمان مى‌كنند» مبادا رسواتر شوند (وَ أَسَرُّوا النَّدامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذابَ).

سپس تأكيد مى‌كند: «كه با همه اين احوال در ميان آنها به عدالت داورى مى‌شود، و ظلم و ستمى در باره آنان نخواهد شد» (وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ).

(آيه ٥٥)- سپس براى اين كه مردم اين وعده‌ها و تهديدهاى الهى را به شوخى نگيرند و فكر نكنند خداوند از انجام اينها عاجز است، اضافه مى‌كند: «آگاه باشيد آنچه در آسمانها و زمين است از آن خداست» و مالكيت و حكومت او تمام جهان هستى را فرا گرفته و هيچ كس نمى‌تواند از كشور او بيرون رود (أَلا إِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ).