نخست در باره دوزخيان با سوگند و تأكيد چنين مى‌گويد: «ما بسيارى از جن و انس را براى دوزخ آفريديم» (وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ).

گرچه خداوند همه را پاك آفريده، ولى گروهى با اعمال خويش خود را نامزد دوزخ مى‌كنند و سر انجامشان شوم و تاريك است و گروهى با اعمال خود، خود را نامزد بهشت مى‌سازند و عاقبت كارشان خوشبختى و سعادت است.

سپس صفات گروه دوزخى را در سه جمله خلاصه مى‌كند: نخست اين كه:

«آنها قلبهايى دارند كه با آن درك و انديشه نمى‌كنند» (لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها).

ديگر اين كه: «چشمهاى روشن و حقيقت بين دارند اما با آن چهره حقايق را نمى‌نگرند» و همچون نابينايان از كنار آن مى‌گذرند (وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها).

سوم اين كه: «با داشتن گوش سالم، سخنان حق را نمى‌شنوند» و همچون كران خود را از شنيدن حرف حق محروم مى‌سازند (وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها).

«اينها در حقيقت همچون چهارپايانند» (أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ). چرا كه امتياز آدمى از چهارپايان در فكر بيدار و چشم بينا و گوش شنواست كه متأسفانه آنها همه را از دست داده‌اند «بلكه آنها از چهارپايان گمراهتر و پست‌تر مى‌باشند» (بَلْ هُمْ أَضَلُّ).

چرا كه چهارپايان داراى اين استعدادها و امكانات نيستند، ولى آنها با داشتن عقل سالم و چشم بينا و گوش شنوا امكان همه گونه ترقى و تكامل را دارند، اما بر اثر هوى پرستى و گرايش به پستيها اين استعدادها را بلااستفاده مى‌گذارند.

«آنها افراد غافل و بيخبرى هستند» و به همين جهت در بيراهه‌هاى زندگى سرگردانند (أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ).

چشمه آب حيات كنار دستشان، ولى از تشنگى فرياد مى‌كشند، درهاى سعادت در برابر رويشان باز است، اما حتى به آن نگاه نمى‌كنند.

(آيه ١٨٠))- در اين آيه اشاره به وضع گروه بهشتى كرده، صفات آنان را بيان مى‌كند، نخست براى بيرون آمدن از صف دوزخيان مردم را به توجه عميق به اسماء حسناى خدا دعوت نموده، مى‌فرمايد: «براى خدا نامهاى نيكى است، خدا را به آنها بخوانيد» (وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‌ فَادْعُوهُ بِها).