شنوندگان هم خودشان به خودشان تلقين بكنند تا ان شاء الله تأثير بكند در نفس. «١» ٥- دعا و مناجات‌ چنانكه پيشتر گذشت، هدف غايى تربيت، سازندگى و پرورش روحى انسان و سرانجام تقرب الى الله است و روش خلوت با خدا و راز و نياز با خالق بى نياز، تأثيرى شگرف و فورى در رسيدن به اين هدف دارد، به همين دليل از سوى اولياى اسلام بسيار بدان سفارش شده است و امام راحل نيز از آن به عنوان مطمئن‌ترين روش تربيتى استفاده كرده، مى‌فرمايد:
اى عزيز! فكرى كن و چاره جويى نما و راه نجاتى و وسيله خلاصى از براى خود پيدا كن و به خداى ارحم الراحمين پناه ببر و در شب‌هاى تاريك با تضرع و زارى از آن ذات مقدس تمنّا كن كه تو را اعانت كند در اين جهاد نفس تا ان شاء الله غالب شوى و مملكت وجودت را رحمانى گردانى و جنود شيطان را از آن بيرون كنى و خانه را به دست صاحبش دهى تا سعادت‌ها و بهجت‌ها و رحمت‌هايى خداوند به تو عطا فرمايد كه تمام چيزهايى كه شنيدى از وصف بهشت و حور و قصور، پيش آنها چيزى نباشد! «٢» و در سخنى ديگر مى‌فرمايد:
اين ادعيه، انسان را از اين ظلمت بيرون مى‌برد، وقتى كه از اين ظلمت‌