٣ پرستش و نيايش‌ روح عبادت و بندگى آن است كه انسان به تمام معنا بنده خدا شود و در همه افكار و كردار خويش، تابع دستور او باشد و در هر كارى خواست و رضاى او را جستجو كند. چنين عبادتى، هدف خلقت انسان است كه همه زواياى زندگى و تمام صحنه‌هاى هستى را در برمى‌گيرد و انسان «عابد» با تلاش و كوشش، سكوت و گويش، خوراك و پوشش، در خواب و بيدارى، كار و بيكارى و سرانجام در تنهايى و در جمع، همواره به فكر «معبود» حقيقى است و در اصل كسى جز خدا را در دل ندارد تا در نظر آورد يا برايش عملى انجام دهد. به تعبير امام صادق عليه السلام:
«الْقَلْبُ حَرَمُ اللَّهِ، فَلا تُسْكِنْ حَرَمَ اللَّهِ غَيْرَ اللَّهِ» «١» دل، حرم خداست، در حرم خدا جز او را جاى مده.
هر چند همه افكار و كردار انسان مى‌تواند رنگ خدايى و وجهه عبادى به خود بگيردولى در عرف شرع، عبادت اقسامى دارد كه در فقه بيان شده است و شرايطى نيز براى آن مقرر گشته از قبيل: خلوص، شناخت معبود و اوامر و نواهى او، يقين، تقوا، درآمد حلال، ذكر و ياد خدا در همه حال و «٢»