مى‌كند، كشور را به فساد مى‌كشد، [به همين دليل‌] تزكيه قبل از تعليم و تعلّم است. «١» ٦- نقطه آغازين تربيت‌ پرسش «از كجا آغاز كنيم؟» همواره ذهن و فكر اصلاحگران را در هر ميدانى به خود مشغول مى‌كند وهر يك از آنان با جهان بينى، پيش فرض و روش خاص خود به آن پاسخ مى‌دهد. در اسلام، مركز و محور تزكيه و تهذيب، نفس آدمى است. در قرآن مجيد مى‌خوانيم.
«وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا وَ قَدْخَابَ مَن دَسَّاهَا» «٢» سوگند به جان آدمى و آن كس كه او را (آفريد و) منظّم ساخت، سپس فجور و تقوا (خير و شرش) را به او الهام كرد كه هر كس نفس خود را تزكيه كرد، رستگار شد و هر كس نفس خود را آلوده ساخت، زيانكار و محروم گشت.
از نظر اسلام، «خودسازى» مقدمه «ديگرسازى» و لازمه آن است؛ تا انسان، نفس خود را تربيت نكرده باشد، نمى‌تواند مربّى ديگران شود.
امير مؤمنان عليه السلام مى‌فرمايد:
«مَنْ لَمْ يُصْلِحْ نَفْسَهُ لَمْ يُصْلِحْ غَيْرَهُ» «٣» كسى كه خود را اصلاح نكرده، ديگرى را اصلاح نخواهد كرد.