سيره اخلاقى تربيتى امام خمينى(ره) - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٢٩
است و همين نكته سبب شده كه بزرگان ما جايگاه تربيت را بالاتر از تعليم بدانند و قائل شوند كه «تعليم مقدّمه تربيت و تربيت مقدّم بر تعليم است.» علّامه طباطبايى در تفسير دومين آيه سوره جمعه مىنويسد:
در اينجا تزكيه بر تعليم كتاب و حكمت مقدم شده ولى در دعاى ابراهيم (بقره، آيه ١٢٩) تعليم بر تزكيه مقدم شده است ... تزكيه در مقام تربيت [و انسان سازى] بر تعليم علوم و به معارف حقيقى، مقدم است و در مرحله تحقّق و پيدايش، علوم و معارف بر تزكيه تقدّم دارد. «١» گرچه از نظر زمانى، تعليم بر تربيت مقدّم است و تا وقتى كه مربّى، آگاهىهاى لازم را به متربّى ندهد، تربيت امكانپذير نخواهد شد، اما از جهت رتبه و اهميت، تعليم پس از تربيت قرار دارد و بسان وسيله و ابزار در خدمت تربيت قرار مىگيرد.
در لابه لاى بيانات و بيانيههاى امام راحل (ره) نيز به طور فراوان بر تقدّم تزكيه بر تعليم تأكيد شده و به شكلهاى گوناگون مورد بحث و بررسى قرار گرفته است به طور مثال امام در تفسير آيه ١٦٤ سوره آل عمران مىفرمايد:
خداى تبارك و تعالى در يك سطح، آموزش و پرورش را ذكر مىفرمايد و در هيچ چيز از امور دنيايى خدا نفرموده است كه من منّت بر مردم گذاشتم، لكن ... در مورد تعليم و تربيت ... با تعبير منت گذاشتن بر مردم مىفرمايد:
منت گذاشته و پيغمبر را براى آموزش و پرورش فرستاده و پرورش را قبل از آموزش ذكر مىفرمايد. «٢»