كودتاى خزنده‌ اين نوع كودتا حركتى است تدريجى كه در دراز مدّت انجام مى‌گيرد و دو مرحله دارد: آماده‌سازى، براندازى.
در كودتاهاى معمولى چون بيشتر از قدرت نظامى استفاده مى‌شود و عمده محرك و هدايت‌كننده كودتا، در نيروهاى نظامى آن كشور است، ازاين رو بين اين دو مرحله چندان فاصله‌اى نيست. ولى در كودتاى خزنده براى به وقوع پيوستن آن حساسيتها و دقتهاى زيادى در شكل آماده‌سازى زمينه‌ها به طور تدريجى لازم است و اين خود باعث به تعويق‌افتادن مرحله‌نهايى، يعنى براندازى است و از نيروى‌نظامى چندان استفاده‌نمى‌شود.
ناگفته نماند كه در بعضى از كودتاهاى خزنده، نيروى نظامى تعيين‌كننده نهايى است مانند كودتاى اندونزى. دراين كودتا كمونيستها به پشتوانه كشور چين و شخص رئيس جمهور (سوكارنو) در داخل حكومت نفوذ كرده، پس از مدّتى كه عده زيادى از مردم را جذب حزب كمونيست كردند و مراكز مهم قدرت را به دست گرفتند با حمايت رياست جمهورى دست به كودتاى نظامى زدند كه البته نافرجام ماند.
همان زمينه‌هايى كه راه را براى يك كودتاى نظامى هموار مى‌سازد، مى‌تواند زمينه‌ساز اين نوع كودتا نيز باشد از جمله:
تمركز قدرت، بى‌تفاوتى مردم، ايجاد و تشديد تضادهاى داخلى، جنگ روانى، ترور شخصيت رهبران، اختلاف ميان جناحهاى حكومت، جنگ داخلى، جنگ خارجى، عدم مشاركت گسترده مردم در امور، بحران اقتصادى. «١» البته لازم نيست مجموع عوامل ذكر شده، زمينه‌اى براى يك كودتاى خزنده باشد، بلكه ممكن است تنها چند عامل سبب بروز چنين كودتايى گردد.
اين نوع كودتا پيچيده‌ترين شكل كودتاست. از اين رو، مراحل آماده‌سازى و به كارگيرى روشها و تاكتيكهاى آن نيز پيچيده است.
كودتاگران عمدتاً با نفوذ در قواى مقننه، مجريه و قضائيه و با به‌كارگيرى تاكتيكهاى انحرافى‌