اميرالمؤمنين عليه السلام مى‌فرمايد:
«أِنَّ أَكْرَمَ الْمَوْتِ الْقَتْلُ وَ الَّذى‌ نَفْسُ ابْنُ أَبى‌طالِبٍ بِيَدِه‌ لَأَلْفُ ضَرْبَةٍ بِالسَّيْفِ أَهْوَنُ عَلَىَّ مِنْ مِيتَةٍ عَلىَ الْفَراشِ» «١» همانا گرامى‌ترين مرگها كشته شدن- در راه خدا- است سوگند به آنكه جانم در قبضه قدرت اوست كه: تحمل درد و شكنجه هزار زخم شمشير بر من- آسانتر است از جان سپردن در بستر.
اميرالمؤمنين عليه السلام به برگزيدگان از جهاد چنين عتاب مى‌كند:
«أُفٍّ لَكُمْ لَقَدْ سَئِمْتُ عِتابَكُمْ! أَرَضيتُمْ بِالْحَياةِ الدُّنْيا مِنَ الْأخِرَةِ عِوَضاً وَ بِالذُّلِ مِنَ الْعِزِّ خَلَفاً؟» «٢» نفرين بر شما! از سرزنش شما به ستوه آمده‌ام؛ آيا به جاى آخرت به حيات دنيا خشنوديد؟ و آيا سرافكندگى را بر سرافرازى برترى مى‌دهيد؟
عزتمندى علماى دين‌ روش رهبران روحانى به تبعيت از ائمه هدى عليهم السلام، حفظ عزت و شرافت و تسليم نشدن در برابر ظالمان و مستكبران بوده و هست، در اينجا به عنوان نمونه به چند مورد اشاره مى‌كنيم:
الف- شهيد مدرس‌ زندگى شهيد مدرس سراسر مشحون از مبارزه با زورمندان و بيگانگان و بيگانه‌پرستان بود و بالاخره هم جان خود را بر سر اين كار گذاشت. وى در مقابل اولتيماتوم روسيه به تنهايى به پا خاست. ديگران را نيز جرأت داد وموجب عزت اسلام و ايران شد، خلاصه اين جريان به شرح زير است:
دولت روسيه به تاريخ چهارشنبه ٧ ذى حجه ١٣٢٩ (٨/ ٨/ ١٢٩٠) اولتيماتومى به‌