البته ترديدى نيست كه پيشرفتهاى تكنولوژيك غرب در برخى زمينه‌ها بويژه در امور نظامى، رشد غربگرايى را در بين مردم مشرق زمين تسريع كرده بود؛ ولى عامل مهم و عمده غربگرايى شرقيان، همان عامل روانى پيدايش اسطوره برترى يا پرستيژ غرب بود كه در بين شرقيان رواج يافت و غربگرايى را به غربزدگى تبديل نمود و آنها خود را در مقابل فرهنگ غرب باخته و عزت نفس خويش را از دست دادند.
نتيجه ترس از تكنولوژى آن شد كه: برترى در تكنولوژى و قدرت نظامى به لباس و عادات و اطوار و ... نسبت داده شد، اتّكاء به تكنولوژى، حضور مداوم مستشاران، موج ترجمه آثار و تحميل روشهاى غربى از سوى استعمار و رژيمهاى وابسته در اذهان ساده برخى مردم يك احساس خطرناك اعتقاد به برترى غرب و عقده خودكمتربينى را در پى داشت و آنان را به مسير اقتباس هر چه غربى باشد و ردّ هر چه بومى باشد سوق داد و غرب‌زدگى مفرط را به وجود آورد.
ذكر نمونه‌هايى از وحشت كشورهاى اسلامى از تكنولوژى نظامى غرب و پيامدهاى زيانبار آن خالى از بهره نيست. در امپراتورى عثمانى مى‌توان يك رشته شكستهاى نظامى را به مثابه عوامل آغاز جريان غرب‌گرايى دانست. ناكامى تركان در فتح وين (١٠٩٥ ه. ق/ ١٦٨٣ م)، سقوط منطقه‌آزوف به‌دست روسها (١١١١ ه. ق/ ١٦٩٩ م) و دادن شبه جزيره مسلمان‌نشين كريمه به روسيه از جمله وقايعى است كه به تدريج عثمانيها را به ضعف خويش در برابر غرب آگاه كرد.
لذا به اين نتيجه رسيدند كه رمز پيروزى غرب در برترى سيستم نظامى و جنگى آنها نهفته است و از اين رو بايد شيوه‌هاى جنگى و نظامى غرب اقتباس گردد. نقطه آغاز جريان غرب‌گرايى همين احساس بود.
اصلاحات سلطان سليم سوّم بويژه بازسازى ارتش به نام نظام جديد همراه با ورود مستشاران و اعزام دانشجويان به اروپا را نخستين گامها در راه ورود تكنولوژى جنگى و نظامات آموزشى و ادارى غرب مى‌دانند. در ايران نيز بطور پراكنده جريان اقتباس از غرب از عصر شاه اسماعيل و شاه عبّاس صفوى آغاز گرديد ولى دوره منظّم آن، پس از شكستهاى پى‌درپى ايران از روسيه و از زمان فتحعليشاه قاجار شروع و تا زمان شاه معدوم به اوج خود رسيد.