نيروهاى مسلح در وصيتنامهامام خمينى(ره) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٣٤
وقتى انگليس با توجه به همين نهضتها نتوانست قرارداد ١٩١٩ م «١» را به مورد اجرا گذارد، انجام اين نقشه را با مقدمات و تدابيرى بر عهده رضاخان گذاشت.
چگونگى انجام كودتا وضع سياسى ايران در پايان سال ١٢٩٩ شمسى (١٩٥٠ م) بسيار پيچيده بود.
نهضتهاى آزادىبخش در نقاط مختلف توسعه يافته بود، پيروزى انقلاب در روسيه و رابطهاش با ايران موجب شده بود تا انگليس نتواند مانند گذشته از سياست تسلط آشكار پيروى كند. قرارداد ١٩١٩ م از هر جهت مورد تهاجم قرار گرفت و انگلستان با تمام علاقهاى كه بدان داشت از تصويب آن توسط مجلس ايران مأيوس بود. از اين رو نقشه جديد انگليس، تدارك كودتا عليه دولت به دست رضاخان بود.
براى تزلزل حكومت سپهدار (صدر اعظم وقت)، انگليس به همه اتباعش در ايران دستور داد ايران را ترك كنند. به علاوه بانك شاهنشاهى اعلام داشت بزودى هرگونه مبادله پول ايران متوقف مىشود و بطور ساختگى ارزش اسكناس ايران را پايين آوردند.
بنابر پيشنهاد «آيرون سايد» (ژنرال انگليسى و فرمانده سپاهيان بريتانيا) رضاخان فرمانده لشگر قزاق گرديد.
در آستانه تصرف تهران (توسط رضاخان) سفارت انگليس با ژاندارمرى و گروههاى مسلح تماس گرفت كه در مقابل تصرف تهران مقاومت نكنند و به يگانهاى ژاندارمرى كه مأمور پيشگيرى شدند اسلحه كافى داده نشد و ضامن توپها را نيز بسته بودند. سفير انگليس ضمن ملاقات با شاه و دادن خبر كودتا ضرورت آن را براى برقرارى امنيّت يادآور شد. يك روز قبل از كودتا به دولت تلگراف شد كه قزاقها به سوى تهران مىآيند.
علّت را پرسيدند رضاخان پاسخ داد براى دريافت حقوق و ديدن خويشان مىآيند.
دولت سپهدار جلسات متعددى تشكيل داد امّا در عمل قدرت را از دست داده بود. روز سوّم اسفند سپاهيان رضاخان به مهرآباد تهران رسيدند. سپهدار هيأتى را براى مذاكره