غرب و شرق زده بى فرهنگ، آنها را به باد انتقاد و مسخره گرفته و فكر و قدرت بومى ما را سركوب و مأيوس نموده و مى‌نمايند و » «١» جهان سوّم در جستجوى راه حلّ استقلال اقتصادى، بيگانه از خود و بى اطّلاع از نيروى درونى بالقوه خويش، تحت تأثير الگوهاى توسعه وارداتى قرارگرفته است و برندگان اصلى اين الگوها، سرمايه داران وابسته در داخل و امپرياليسم و شركتهاى چند ملّيتى درخارج هستند.
بازگشت به خويش ايجاب مى‌كند كه هدفها، با توجه به امكانات معين شود. اگر هدف اساسى ارضاى نيازهاى انسان، بدون وابستگى است، به يقين اين نيازها نمى‌تواند از خارج تهيّه شود و از آنجاكه اين نيازها بايد تأمين شود، بسيج همه امكانات براى توليد آن در داخل مى‌بايد صورت گيرد.
همّت و تلاش: در فرهنگ اسلامى، نكات‌بسيارى در مدح همت و تلاش و ذم بيكارى و سستى به چشم مى خورد. قرآن كريم مى‌فرمايد:
«لَيْسَ لِلْانْسانِ الَّا ما سَعى» «٢» براى انسان بهره‌اى جز سعى و كوشش نيست.
بااينكه اين آيه، ناظر به سعى و تلاش براى آخرت و مشاهده پاداش آن در سراى ديگر است ولى چون بر اساس يك حكم مسلّم عقلى‌است مى‌توان نتيجه آن را تعميم داده و تلاشها، پاداشها و كيفرهاى دنيوى را نيز مشمول آن دانست. به اين معنا كه افراد با ايمان نبايد در انتظار ديگران نشينند تا مشكلات جامعه آنها را حل كنند، بلكه خود، دامن همّت به كمر زده و به تلاش و كوشش برخيزند و نيز در نكوهش مؤمنانى كه تنها به قول و شعار اكتفا كرده و به گفتارشان عمل نمى‌كنند مى‌فرمايد:
«يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ» «٣»