موارد فوق، دانش نظامى، دينى و سياسى را مى‌طلبد.
از اين رو امام سجاد اين بايستگى را به لسان دعا چنين بيان مى‌كند:
«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى‌ مُحَمَّدٍ وَ آلِه‌ وَ عَرِّفَهُمْ ما يَجْهَلوُنَ وَ عَلِّمْهُمْ ما لا يَعْلَمُونَ (بَصِّرْهُمْ ما لا يُبْصِرُونْ.» «١» بار خدايا بر محمد و خاندانش درود فرست و پاسداران مرزها را بدانچه جاهل‌اند، شناسايى ده و بدانچه نمى‌دانند دانا ساز و بدانچه نمى‌بينند بصيرت بخش.
از امام على (عليه‌السلام) سؤال شد: «به چه وسيله بر همتايان خود پيروز شدى؟
فرمود: من هرگز با مردى روبرو نشدم مگر آنكه، خود او مرا در مغلوب شدنش يارى نمود.» «٢» دقت در كلام مولى‌ (ع) نشان مى‌دهد كه نظر امام بيشتر به ضعف روحيه و موقعيّت دشمن است. يعنى پس از شناخت جهات منفى دشمن، با برجسته كردن اين جهات دشمن را به شكست نزديك مى‌كرد.
هوشيارى از بعد اطلاعاتى و امنيتى‌ الف- شناخت سازمانهاى اطلاعاتى‌ قرن معاصر بيش از تمامى ادوار تاريخ در چنگال شبكه‌هاى نامرئى سازمانهاى اطلاعاتى و جاسوسى گرفتار آمده است؛ زيرا از يكسو بيشتر سازمانهاى جاسوسى جهان در قرن معاصر شكل گرفتند و از سوى ديگر پيشرفت علوم و اختراعات و اكتشافات جديد كه خود مولّد ابزار جديد و روشهاى نوين در امر جاسوسى مى‌گردد، همه منحصر به اين قرن است.
شناخت سازمانهاى جاسوسى و پليسى و مطالعه در تاريخچه و اهداف و عملكرد آنها و همچنين آشنايى با اسرار، شگردها و روشهاى جاسوسى آنها براى هر كشور و هر