دولت ايران داد كه شامل سه ماده بود، و تهديد كرد كه اگر دولت ايران تا ٤٨ ساعت اين اولتيماتوم را نپذيرد، نيروهاى روسى كه تا شهر رشت پيش آمده بودند به پيشروى و اشغال ايران ادامه خواهند داد.
مواد اين اولتيماتوم به قرار ذيل است:
١- اخراج دو كارشناس خارجى مقيم ايران «شوستر» و «لكفر».
٢- جلب رضايت قبلى سفارتين روس و انگليس در مورد خارجيانى كه جهت خدمت به ايران دعوت مى‌شوند.
٣- پرداخت مخارج لشكر كشى روسيه به ايران توسط دولت ايران.
صمصام السلطنه رئيس الوزراء وقت نزديك ظهر هنگامى كه موعد در شرف انقضاء بود و وقت كافى براى مذاكره مجلس باقى نمانده بود اظهار كرد: كه وكلا اختيارات تامه به كابينه بدهند تا اولتيماتوم روس را قبول نمايد.
در اين هنگام سكوت مطلق بر مجلس حاكم شد و وكلا مثل اشخاص سكته كرده بى حس و حركت ماندند و تنها شهيد مدرس بود كه با چند كلمه مختصر سكوت را شكست و به ديگران نيز جرأت بخشيد تا اولتيماتوم را نپذيرند.
و اينك متن نطق مرحوم شهيد مدرس:
«شايد مشيت خداوند بر اين قرار گرفته باشد كه آزادى و استقلال ما به زور از ماسلب شود ولى سزاوار نيست كه ما خودمان به امضاى خود (آن را) از دست داده و ترك كنيم.» «١» ب- آيت اللَّه سيد ابوالحسن اصفهانى‌ هنگامى كه سفير انگليس در عراق به همراه نورى سعيد نخست وزير مقتدر عراق با اصرار زياد اجازه ملاقات با مرحوم سيد ابوالحسن اصفهانى مرجع تقليد شيعيان را كسب كرد (البته سيد اجازه ملاقات خصوصى را نداد، بلكه ملاقات در حضور عده‌اى از علماء انجام گرفت) سفير انگليس گفت:
دولت بريتانيا در ايام جنگ نذر كرده است كه اگر بر آلمان پيروز شود مبلغى به معابد