و فاشيسم‌بود و در سالهاى اخير مظهر سيستم تك‌حزبى كشورهاى كمونيستى و از جمله شوروى است كه با تحولات اخير شوروى و اروپاى شرقى اين وضعيت تغيير يافته است.
نيروهاى مسلح در وصيتنامه‌امام خمينى(ره) ٢٣٥ ارتش شوروى سابق ص : ٢٣١ نظام دوحزبى‌ رژيمى‌است كه درآن دو حزب نيرومند حكومت‌مى‌كنند. در اين رژيمها گاهى‌احزاب ديگرى نيز وجود دارد اما حكومت در دست دو حزب نيرومنداست. در آمريكا دوحزب قوى دمكرات و جمهورى‌خواه و در انگليس احزاب كارگر و محافظه‌كار وجود دارند.
از خصايص سيستم دو حزبى آن است كه ميزان كنترل و نفوذ دستگاه حزبى نسبت به كانديداها و همچنين در مورد انتصابات و تقسيم پستهاى ادارى و دولتى بيشتر است.
در انگلستان، حزبى كه اكثريت را به دست مى‌آورد در حقيقت اكثريّت مطلق را به دست آورده و امكان سقوط كابينه از طريق رأى عدم اعتماد پارلمان تقريباً غيرممكن به نظر مى‌رسد. در حقيقت يك حزب حكومت مى‌كند و حزب ديگر نقشى جز انتقاد ندارد.
نظام چندحزبى‌ در انتخابات گروه‌ها، افراد، احزاب و دستجات گوناگون شركت مى‌كنند و وجود دو يا چند حزب و فعّاليت گروه‌ها و احزاب در انتخابات و امور حكومت، اساس رژيم است.
اختيارات پارلمان و رياست جمهورى تفكيك مى‌شود. «١» در اين بخش از سخن، براى روشن‌شدن آفات تحزّب در نيروهاى مسلّح به سراغ ارتشهاى جهان مى‌رويم تا ببينيم روابط بين ارتش و احزاب حاكم در نظامهاى مذكور چگونه بوده و از نزديك، تجارب آنها را درك كنيم.
ارتش چين «٢» ارتش چين با ٣/ ٤ ميليون نيروى نظامى، بزرگترين ارتش جهان است. ساختار نظام سياسى چين بر سه پايه استوار است: حزب كمونيست، ارتش و دولت.