مفهوم استقامت‌ واژه‌هاى استقامت و صبر در فرهنگ اسلامى به معناى واحدى بكار برده مى‌شود.
«راغب در المفردات» مى‌گويد: كلمه استقامت در اصل، در خصوص طريقى به كار مى‌رفته كه به خط مستقيم كشيده شده باشد و خداوند در آيه شريفه «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ» حق را به چنين راهى تشبيه كرده، سپس مى‌گويد: و استقامت انسان به اين معناى است كه همواره ملازم طريقه مستقيم باشد كه خداى تعالى درباره چنين‌انسانهايى فرموده: «انَّ الَّذينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا.» ولى در صحاح اللغه، استقامت را به معناى اعتدال گرفته و گفته: وقتى مى‌گويند «اسْتَقامَ لَهُ الْامْرُ» معنايش اين است كه اين امر براى او در حد اعتدال بود.
پس مراد از جمله ثم استقاموا اين است كه ملازم راه وسط باشند و دچار انحراف نگردند و بر سخنى كه گفته استوار باقى بمانند مثلا در آيه «فَمَا اسْتَقامُوا لَكُمْ فَاسْتَقيمُوا لَهُمْ» (توبه/ ٧) معنايش اين است كه مادام كه كفّار با شما معتدل بودند، شما هم براى آنان اعتدال داشته باشيد و از راه وسط منحرف نگرديد. و در آيه «وَاسْتَقِمْ كَما امِرْتَ وَ لا تَتَّبِعْ اهْواءَهُمْ» (شورى/ ١٥) معنايش اين است كه: آن طور كه مأمور شده‌اى عمل كن، يعنى راه ميانه را پيش بگير و هواهاى ايشان را پيروى مكن.» «١» استقامت در آيه «قَدْ اجيبَتْ دَعْوَتُكُما فَاسْتَقيما وَ لا تَتَّبِعانِّ سَبيلَ الَّذينَ لايَعْلَمُونَ» «٢» عبارت است از ثبات و پا بر جا بودن بر چيزى و استقامتى كه خدا از موسى و هارون خواسته است. يعنى پا بر جا بودن در دعوت به خدا و ثبات در راه احياى كلمه حق. «٣» و در آيه «قُلْ انَّما انَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى الَىَّ انَّما الهُكُمْ الهٌ واحِدٌ فَاسْتَقيمُوا الَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوهُ وَ وَيْلٌ لِلْمُشْرِكينَ» (فصلت/ ٦). كلمه فاستقيموا و استغفروه يعنى حال كه به‌