نيروهاى مسلح در وصيتنامهامام خمينى(ره) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٦٣
علىرغم سرمايهگذارى چندين سالهامريكا براى تسلطبر ارتشايران از راهمستشارى نظامى، به جز امراىارتشكه غلامان حلقهبگوش اجانب و شاه بودند، اكثر افسران جوان به علت جنبههاى ملّى، مذهبى يا سياسى مرامى جداى از فرماندهان عالى نظامى داشتند و امريكا اين را تهديدى عليه منافعخود مىدانست. اسناد لانه جاسوسىامريكا، شواهدگويايى براين ادعاست:
«نوعى طرز تفكر در ميان افسران جوان وجود دارد كه با طرز فكر افسران ارشد تفاوت دارد آنها اغلب از روش سنتى انجام كارها انتقاد مىكنند. علاوه بر اين از موقعيت ويژه مستشاران نيز متنفّر هستند و معتقدند كه ايران مىتواند بدون نفوذ خارجى، استقلال پيدا كند. اين طرز فكر مىتواند پايه جوانى، سياسى يا ايدئولوژيكى داشته باشد، ليكن در شرايط مناسب مىتواند داراى محتواى سياسى گردد.» «١» «در طول بيست سال رابطه مشاورهاىمان، ... ارتش ايران وابستگى بيشتر و مستشاران امريكا نقش مشاورهاى نزديكترى داشتند. با مستقلترشدن هر چه بيشتر ايرانيها، آنها به امريكائيها به چشم مشاورين تمام وقت مىنگريستند، نه كسى كه يكى از مشاركتكنندگان نزديك است.
از نظر افسران ارشد ايرانى، مستشاران منابعى بسيار مفيدند كه مىتوانند اطّلاعات فنّى را تهيه كرده و به آنهابدهند.
بااستفاده از همين مستشاران پيشنهاداتى مطرح مىگردد كه ممكن است خطرى عليه شغل فردى به حساب آيد و يا نوعى حركت تند است كه بايد از حمايت بيگانه برخوردار باشد. به كرّات ديده شده كه ايرانيها پاسخ يك مسأله را مىدانند ولى نوعى عدم اعتماد به نفس را احساس كرده و از اجراى پيشنهاد سرباز مىزنند.
هنگامى كه مشورت به صورت ابتكار بيگانه درمىآيد، بايد استعدادى خاص در به كرسى نشاندن آن به كار رود؛ يعنى چنين وانمود شود كه عقيده مزبور اصلًا ايرانى است. اگر يك افسر ايرانى از نفوذ بيگانه متنفّر باشد، احساسات خود را ابراز نخواهد كرد. اگر قرار باشد بين دو دولت مشكلاتى در زمينه محدوديت رابطه نظامى پديد آيد، طرز فكر افسران ارشد ارتش در مورد مستشاران امريكايى نيز توسط رهنمودهاى دولت شكل خواهد گرفت و مهمتر از همه احساس عدم اطمينان و امنيّتى است كه در صورت تنها ماندن به آنها دست