آثار و بركات جنگ تحميلى‌ «كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ وَ هُوَ كُرْهٌ لَكُمْ وَ عَسى انْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ عَسى انْ تُحِبُّواشَيْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ» «١» پيكار با دشمنان گر چه بر شما ناگوار باشد واجب است. واى بسا چيزى را نا خوش داريد و حال اين كه خير شما در آن باشد، واى بسا چيزى را دوست داشته باشيد و حال اين كه برايتان ناپسند افتد.
خسارتهاى جانى و مالى، لازمه جدايى ناپذير جنگ در طول تاريخ بوده است. جنگ تحميلى نيزاز اين امر جدا نبود و زيانهاى مادّى بسيارى را به دنبال داشت.
خساراتى همچون از دست دادن شهداى گرانقدرى كه وجودشان مى‌توانست در مسير تكامل و تعالى جامعه ما بسيار مفيد واقع گردد، به جا ماندن عدّه‌اى جانباز، آواره شدن عدّه‌اى از مردم از خانه و كاشانه خود، درگير شدن مستقيم چند استان كشور در جنگ و باز ماندن از فعالّيتهاى اقتصادى و ازاين رو برخى در نگاه اوّل و سطحى به جنگ تحميلى، فقط آن را ويرانگر و نابود كننده مى‌دانستند، چون در نگاه اول آنچه به ذهنشان خطور مى‌كرد، ويرانى، خونريزى، كشتار و غارت بود ولى اين تنها يك روى سكه بود و روى ديگر سكّه خيرات و منافع جنگ است.
امام امت (ره) با عنايت به اين نكته كه جنگ تحميلى، نبرد بين حق وباطل بوده و ما براى دفاع از حق مبارزه مى‌كنيم و اين فرصت را بايد مغتنم شمرد، جنگ را تحفه‌اى الهى خواند. دير زمانى نگذشت كه آثار ارزشمند جنگ يكى پس از ديگرى جلوه‌گر شدآثارى كه معلوم نبود ملت ايران در غير جنگ بتواند به چنين نتايجى دست يابد. اين آثار در دو بعد كلى يعنى آثار داخلى و آثار خارجى جنگ مورد بررسى قرار مى‌گيرد.