«الَّا الَّذينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكينَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئاً وَ لَمْ يُظاهِرُوا عَلَيْكُمْ احَداً فَاتِمُّوا الَيْهِمْ‌عَهْدَهُمْ الى مُدَّتِهِمْ» «١» مگر آن گروه از مشركين كه با شما عهد بستند و هرگز عهدشكنى ننمودند و هيچ گاه كسى را بر زيان شما پشتيبانى نكنند، پس عهدشان را تا مدّتى كه معين نموديد محترم شماريد.
«فَمَا اسْتَقامُوا لَكُمْ فَاسْتَقيمُوا لَهُمْ» «٢» تا مادامى كه آنها (مشركان) بر عهد خويش استوارند شما نيزبا آنها عهد شكنى‌نكنيد.
و در آيه‌اى ديگر به پيامبر سفارش مى‌كند كه اگر دشمنان با مسالمت رفتار كردند تو نيز آنگونه باش.
«وَ انْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها» «٣» و (اى رسول ما) اگر دشمنان به صلح و مسالمت ميل كنند، پس تو نيز به مصالحه با آنها ميل نما.
اين آيات يك قانو ن كلى و عمومى را بيان مى‌كند و آن اين كه در همه حال، اصل نخستين صلح و دوستى و سازش است و نزاع و كشمكش و درگيرى بر خلاف طبع سليم انسان است. از اين رو، جز در موارد خاصى- كه همان موارد دفاعى باشد- آن هم با شرايط مخصوصى، نبايد به آن متوسل شد.
درنخستين آيات نازل شده در باره «جهاد» به برخى‌ازاين شرايط اشاره شده است:
«اذِنَ لِلَّذينَ يُقاتَلُونَ بِانَّهُمْ ظُلِمُوا وَ انَّ اللَّهَ عَلى نَصْرِهِمْ لَقَديرٌ. الَّذينَ اخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِحَقٍّ الَّا انْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ» «٤» به آنان كه مورد حمله نظامى قرار گرفته‌اند اجازه «جهاد» داد شده است؛ بدين جهت كه مورد ستم واقع شده‌اند و بى شك، خدا به يارى آنان تواناست. همانان كه به ناحق از ديارشان رانده شده‌اند، تنها بدين سبب كه مى گويند: پروردگار ما خداست.