تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینی‌بیان، سیدمهدی - الصفحة ٢٢٨ - زندگِی علمِی زِید بن ثابت

اختلاف فرا گرفت![١] از خلِیفه دوم نقل شده است که گفت: در پاسخ مسائل مِیراث باِید به نزد زِید بروِید.[٢]

همچنِین بنا بر نقل منابع، ابن عباس با وجود جاِیگاه بزرگِی که در دانش داشت، براِی کسب علم به خانه زِید مِی‌رفت و مِی‌گفت: «به دنبال علم باِید رفت، چراکه علم به نزد کسِی نمِی‌آِید». ِیک بار ابن عباس رکاب اسب زِید را گرفت تا او سوار شود، زِید گفت: ‌اِی پسر عموِی رسول خدا! اِین کار را نکن و ابن عباس گفت: «اِین چنِین به ما امر شده است که با دانشمندان خود اِین‌‌گونه رفتار کنِیم» و

→ سرزمِین‌‌هاِیِی که برشمردِیم با زبان‌‌هاِی محلِی چون عربِی و فارسِی و ترکِی آمِیخته شده و به صورتِی «سرِیانِی نو» درآمده است (لغتنامه دهخدا). زبان سُرِیانِی در سده‌هاِی نخستِین مِیلادِی زبان علمِی مناطق گسترده‌اِی از اِیران تا روم بوده است (فرهنگنامه اِیران، بازِیابِی: ٣ بهمن ١٣٩١). گفته مِی‌‌شود خط کوفِی، شاخه‌‌اِی از خط اسطرنجِیلِی است که مأخوذ از نوعِی خط سرِیانِی است. پس از بناِی شهر کوفه و پختگِی اِین خط در آنجا به خط کوفِی معروف گردِید. خط کوفِی را مسلمانان معمولاً براِی نگارش قرآن و بعدها روِی محراب‌‌ها و بالاِی درِ مساجد و پِیرامون ابنِیه مهم و کتِیبه‌‌هاِی قرآن و عناوِین سوره در مصحف‌‌هاِی بزرگ مورد استفاده قرار مِی‌‌دادند. اما به تدرِیج خط کوفِی جاِی خود را به خط نسخ داد و اواخر قرن چهارم ِیا اواِیل قرن پنجم نگارش قرآن با خط نسخ و انواع خطوط مشتق از آن معمول شد (مرِیم ابدالِی، رسم الخط قرآن، ساِیت آفتاب، ٢٥ شهرِیور ١٣٩١).

[١] سِیر اعلام النبلاء (الذهبِی)، ج٢، ص٤٢٨.

[٢] طبقات الکبرِی (محمد بن سعد زهرِی م ٢٣٠)، ترجمه محمود مهدوِی دامغانِی، ١٣٧٤ش، ج٢، ص٢٧٤.