تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٨٣ - فصل چهارم نقش اوس و خزرج در حکومت نبوِی
با خواندن همِین آِیات، اوضاع را دگرگون ساخته، به حالت نخستِین آن باز مِیگرداند. شاِید آخرِین مشاجره مِیان اوس و خزرج در سال ششم هجرِی روِی داده باشد؛ زمانِی که عبداللّه بن ابِیّ با دامن زدن به مسئله اِفک[١] درصدد فشار بر پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله بود و چون اِین مشکل برطرف شد پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله از عبداللّه بن ابِیّ خزرجِی به بزرگ خزرجِیان ِیعنِی سعد بن عباده گله کرد. در اِین زمان ِیکِی از بزرگان اوس به پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله گفت: اگر از فردِی اوسِی گله دارِید ما اقدام خواهِیم کرد؛ اما اگر از فردِی خزرجِی گلهمندِید کافِی است فرمان دهِید تا گردنهاِیشان را بزنِیم. با سخنان تند وِی، سعد بن عباده، رهبر مسلمانان خزرجِی برآشفت و مشاجرهاِی مِیان آنان درگرفت.
بررسِی نبردهاِی پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله نِیز به خوبِی نشان مِیدهد عِرق نژادپرستِی و ناسِیونالِیستِی ساکنان ِیثرب همچنان پابرجا بود؛ و اوس و خزرج در جنگهاِی بدر، اُحد، خِیبر، وادِی القرِی، فتح مکّه، حُنِین و تَبوک هر کدام پرچمِی جداگانه داشتند که نشان از رقابت
[١] «اِفک» به چِیزِی که از حالت اصلِی و طبِیعِیاش دگرگون شود و به تهمت و دروغ منجر شود اِفک گفته مِیشود. (قاموس قرآن، قرشِی بنابِی، ج١، ص٨٩) آِیه ١١ سوره «نور» به داستان اِفک ِیعنِی تهمت و بهتان گروهى از صحابه به ِیکى از همسران رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله پرداخته است. گروهِی از مورخِین اهل سنت «داستان افک» را در مورد عاِیشه و برخِی از منابع شِیعه آن را درباره مارِیه قبطِیه دانستهاند. (مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودِی، ج٢، ص٢٨٩).