تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینی‌بیان، سیدمهدی - الصفحة ٥٦ - سرآغاز تشرف قوم اوس و خزرج به آئِین مقدس اسلام

از تِیره‌‌هاِی اوس مثل بنِی واقف، بنِی‌خَطْمَه، بنِی وائل و بنِی امِیه که به آنها اوسِ مَنات گفته مِی‌شد،[١] تا سال پنجم هجرِی به بت‌پرستِی خود ادامه دادند.[٢]

انجام دادن مناسک حج مِی‌تواند نشان از اثرپذِیرِی آنها از آِیِین ابراهِیمِی پس از هجرت باشد، زِیرا آنها در ماه ذِیحجه اِحرام بسته، به مکه مِی‌رفتند و پس از طواف و وقوف در عرفه و منا، مکه را به قصد منطقه مُشَلَّل در ساحل درِیاِی سرخ ترک مِی‌کردند و پس از ذکر تلبِیه منات، طواف و قربانِی، سرهاِی خود را تراشِیده، از اِحرام بِیرون مِی‌آمدند.[٣] از آنجا که بر صفا و مروه، بت‌‌هاِیِی نصب شده بود که آنها اعتقادِی بدان نداشتند، سعِی بِین اِین دو کوه را تعظِیم اِین بت‌‌ها شمرده و آن را انجام نمِی‌دادند و به همِین‌‌ جهت پس از

[١] الاغانِی، ج٣، ٢٦.

[٢] ابن‌سعد، الطبقات، ج٣، ص٨٧‌؛ السِیرة النبوِیه، ج٢، ص٤٣٧ و‌٤٣٨؛ تارِیخ طبرِی، ج٢، ص٩٠.

[٣] از باب نمونه: آنها براِی منات چنِین تلبِیه مِی‌گفتند: «لبِّیک، اَللّهم لبِّیک، لولا انّ بکرا دونک»؛ قبول مِی‌‌کنم و امر تو را اطاعت مِی‌‌کنم اِی بت منات! (بت‌‌پرستان بت منات را دختر خدا و واسطه فِیض الهِی مِی‌‌دانستند) اگر به غِیر تو باکره‌‌اِی نباشد که به مردم برکت دهد و مردم تو را ترک کنند. همواره حج شمج (در منابع، «عثج» آمده به معناِی مسافران) و حج حاجِیان به تو مِی‌‌رسِید، چون ما بدون تو در معرض دشمنِی (دشمنان) هستِیم. (الاصنام، ص١٤؛ اخبار مکه، ج١، ص١٢٥؛ معجم ‌البلدان، ج٥‌، ص١٣٦ و٢٠٤؛ المحبر، ص٣١٣؛ المفصّل، ج٦‌، ص٣٧٥)