تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٤٥ - گسترش مسِیحِیت
روم که در اِین زمان عمدتاً مسِیحِی شده بودند، از مالک بن عجلان و اوس و خزرج، در برابر حاکمان ِیهودِی ِیثرب را مِیتوان در راستاِی گسترش آِیِین مسِیحِیت بر ضدّ کِیش ِیهود دانست، به وِیژه آنکه همزمان در جنوب حجاز و در ِیمن همِین فراِیند با حمله حبشِیهاِی مسِیحِی به ِیمن دنبال شد. گسترش آِیِین مسِیحِیت در ِیمن، حجاز و شام زمِینه نفوذ بِیشتر امپراتورِی روم شرقِی و در نتِیجه تسلط آنها بر راههاِی تجارِی را افزاِیش مِیداد.[١]
بنا به نقل سَمْهودِی، در اِین زمان تِیرههاِی اوس و خزرج با تصاحب و توزِیع برخِی زمِینهاِی کشاورزِی و دستاندازِی به قلاع ِیثرب، هرِیک در محلِّی مستقر شدند و اِین وضعِیت تا هجرت پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله با اندک تغِیِیرِی پابرجا بود. آنان همچنِین براِی تثبِیت موقعِیت خود، موجِی از توسعه قلعهسازِی را به راه انداختند.[٢]
آِیه ٨٩ سوره «بقره» که حکاِیت از امِید ِیهود به پِیروزِی بر اوس و خزرج با ظهور پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله موعود دارد، مِیتواند ناظر به همِین مقطع باشد: (وَ لَمَّا جاءَهُمْ كِتابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ وَ كانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذينَ كَفَرُوا فَلَمَّا جاءَهُمْ ما عَرَفُوا كَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللهِ عَلَى الْكافِرينَ). از امام صادق ذِیل اِین آِیه چنِین نقل شده است: ِیهود در کتابهاى خوِیش دِیده بودند هجرتگاه پِیامبر اسلام صلِّی الله علِیه و آله بِین کوه
[١] تارِیخ عرب قبل از اسلام، ص١٠٤.
[٢] وفاء الوفاء، ج١، ص١٩٠ - ٢١٥؛ الکامل، ج١، ص٦٥٦.