تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینی‌بیان، سیدمهدی - الصفحة ٤٠ - فصل دوم رِیشه ِیابِی بنِیادِی قبِیله اوس و خزرج

مطالعات باستان‌‌شناسان و دِیگر محققان معاصر هِیچ‌‌گونه اتفاق نظرِی نداشتند.[١]

ثَعْلَبَه، ملقب به العَنْقاء پس از وفات پدرش عَمرو، رهبرِی شعب اَزد را بر عهده گرفت و در زمان او، مهاجرت قبائل اَزد از حاشِیه درِیاِی سرخ تا شام ادامه ِیافت.[٢] در اِین مهاجرت، بخش‌‌هاِیِی از ازد از جمله قبِیله خُزاعَه که بر مکه مسلط شد، از ازد جدا شدند.[٣] در رواِیت شعبِی، عبارت ‌‌(وَ مَزَّقناهُم کُلَّ مُمَزَّقٍ)‌‌ در آِیه ١٩ سوره «سبأ» که قبلاً بِیان شد، بر تجزِیه قبِیله بزرگ ازد تطبِیق شده است.[٤]

قتل مشکوک ثَعلَبَه در شام، به جن و پَرِیان نسبت داده شد و پسرش حارثه (پدر اوس و خزرج)، پس از مرگ پدر، به عنوان رهبر قباِیل مهاجر که در اِین زمان به غَسّان شُهره بودند برگزِیده شد و هرچند در آغاز، روِیاروِیِی‌‌هاِیِی را در شام بر ضدّ روم رهبرِی کرد؛ اما به مرور تحت تأثِیر عموِی خود جَفْنَه، در حاشِیه قرار گرفت و پس از آن همراه با هوادارانش به طرف جنوب هجرت کرد و به ِیثرب رسِید.[٥]

[١] دراسات تارِیخِیه، ج١، ص٣١١ - ٣٥٢.

[٢] المقتضب، ص٢٢٠؛ وفاء الوفاء، ج١، ص١٧٢.

[٣] اخبار مکه، ج١، ص٩٤.

[٤] جامع البِیان، مج١٢، ج٢٢، ص١٠٥ و١٠٦.

[٥] التِیجان، ص٢٩٣ - ٢٩٧.