تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ گسترش اسلام در یمن - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ١١٦ - ١ کمِیل بن زِیاد نخعِی
عابدِی زاهد از قبِیله قحطانِی ِیمن بود. برخِی از سخنان نقل شده مخصوصاً دعاِی معروف کمِیل از امام علِی توسط او نشان مِیدهد که او از ِیاران خاص و به تعبِیر دِیگر از اصحاب سرّ آن حضرت بوده است. او مدتِی در زمان امِیرالمؤمنِین از جانب آن حضرت والِی شهر «هِِیت»[١] بود. کمِیل پس از شهادت امام علِی همواره از ِیاران اهل بِیت علِیهم السلام بود تا اِینکه سرانجام به جُرم ارادت و اخلاص به مقام ولاِیت امِیرمؤمنان در سال ٨٢ هجرِی به دست حجاج بن ِیوسف ثقفِیِ خونخوار ِسفاک به شهادت رسِید.
درباره کمِیل، جامعترِین سخن را فقِیه اهل بِیت عصمت و طهارت، حضرت آِیت اللّه العظمِی رحمه الله از «شِیخ الطائفه الطوسِی رحمه الله»، نقل کرده است و او کمِیل را از اصحاب امام علِی و امام حسن شمرده و شِیخ مفِید رحمه الله در کتاب اختصاص او را از سابقِین و مقربِین به امام علِی معرفِی نموده و ابن داود نِیز کمِیل را از خواص اصحاب اِین دو امام معصوم علِیهما السلام ِیاد کرده است. آِیت اللّه رحمه الله در پاِیان مِیگوِید: «أقول جلالة کمِیل و إختصاصه بأمِیرالمؤمنِین من الواضحات التِی لاِیدخلها رِیب»؛[٢] عظمت و قرب کمِیل نزد علِی از واضحاتِی است که شکِی در آنها نِیست.
[١] هِيت (به كسر هاء) نام شهرى است در شمال استان الانبار در کشور عراق كه نخلستانهاى فراوانى دارد. اين شهر در سمت خشكى و در ساحل غربى فرات قرار دارد.
[٢] معجم رجال الحدِیث (خوئِی)، ج١٤، ص١٢٨.