عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٤٠ - عناصر تشكيل دهنده كرات
سال نورى كهكشانها به طورى يك نواخت در فضا پراكندهاند، فاصله بين هر دو كهكشان مجاور ٠٠٠، ٠٠٠، ٢ سال نورى است و افق جهان تا جايى كه ديده مىشود شامل تقريبا ٠٠٠، ٠٠٠، ١٠٠ كهكشان مجزاست.
اين بود دورنمايى از جهان ستارگان و آنچه در اختيار چشم برهنه يا مسلح ماست و تمام اين بساط، تازه گوشهاى كوچك از عالم بزرگ است كه با قدرت دانش اندك ما و رصدخانهها، در برابر ما قرار گرفته.
عناصر تشكيل دهنده كرات
در اينجا لازم بلكه واجب است سرى هم به عناصر تشكيل دهنده اين كرات و اين نظام شگفتانگيز بزنيم و لطايف و دقايق مواد سازنده جهان را از نزديك مشاهده كنيم، تا روشن شود كه عجايب اصل مواد از خود ساختمان سماوات كمتر نيست.
آنچه اجسام و مواد در عالم مىبينيم فقط يك منظره خشن ظاهرى است، ولى باطن آن در واقع خيلى لطيفتر است، يگانه حقيقتى كه مىتوان گفت: اين است كه ظاهر عالم از سه نوع مواد تشكيل شده است: پرتون، نوترون، الكترون.
اين مواد انواع و اقسام اجسام و اشياى مختلف را تشكيل مىدهند و انواع چيزهاى عالم از اين مواد تشكيل مىشود و در هر كجا صورت مختلفى دارند ولى باطن و ماهيت آن ها كاملا يكى و بهم شبيه است.
پرتونها عبارتاند از دانههاى مواد، فرض كنيم كه اين دانهها شبيه به گلولههاى رنگين «مثلا قرمز» هستند، جرم اين ها را با دقت فوق العادهاى سنجيدهاند.
اين طور حدس مىزنند كه جرم يك پرتون معادل ٦٦/ ١ ميليونيم يك ميليارديم يك ميليارديم گرم است.